توضيح المسائل (فارسى) (1432 هـ) — الصفحة ٦١٩

احكام ديه

« اول » در قتل عمدى صد شتر كه داخل در سال ششم شده باشند و در قتل خطاى محض و شبه عمد سن شترها كمتر از اين است .

« دوم » دويست گاو .

« سوم » هزار گوسفند .

« چهارم » دويست حلّه و هر حلّه دو پارچه فاخر كه يك لباس كامل است .

« پنجم » هزار دينار كه معادل هزار مثقال شرعى طلاى مسكوك است كه هر مثقال 18 نخود است .

« ششم » ده هزار درهم كه هر درهمى 6 / 12 نخود نقره سكه‌دار است و اگر مقتول ، زن و مسلمان و آزاد باشد ، ديه او در هر يك از اين شش چيز نصف ديه مرد است و اگر مقتول كافر ذمى باشد در صورتى كه مرد باشد ديه او هشتصد درهم و در صورتى كه زن باشد ديه او چهار صد درهم است و از آنجايى كه امروزه طلا و نقره سكه دار ( دينار و درهم ) وجود ندارد ؛ لهذا ديه منحصر در چهار جنس ديگر است و بعيد نيست كه دادن قيمت و جنسى را كه قاتل اختيار مىكند كافى باشد .

مسأله 2808 - ديه چند چيز مثل ديه كشتن است كه مقدار آن در مسأله پيش گفته شد .

« اول » آنكه دو چشم كسى را كور كند يا چهار پلك چشم او را از بين ببرد و اگر يك چشم او را كور كند ، بايد نصف ديه كشتن را بدهد .

« دوم » دو گوش كسى را ببرد يا كارى كند كه هر دو گوش او كر شود و اگر يك گوش او را ببرد يا كر كند ، بايد نصف ديه كشتن را بدهد و اگر نرمه گوش او را ببرد احوط اين است كه با او صلح نمايد .