نيايش در عرفات (فارسى) — الصفحة ٢٢٨

صفات فعليه و جماليه

باشند .

ولى اگر آن كارگرها اسباب و وسايلى را كه شما فراهم كرده‌ايد در نقشه و عمل ديگر مصرف كنند هرچند همهء مصالح ساختمان از شما بوده و حتى كارگران اجير شما بودند ولى كار انها به شما نسبت داده نمىشود و با اين همهء وسايل و امكانات تعلق به شما داشته است ، به شما مستند نمىكنند . البته اين مثال بسيار كوتاه و نارساست و به قول شاعر :

اى برون از فكر و قال و قيل من * خاك بر فرق من و تمثيل من

فقط غرض توضيحى بود از اين كه : اعمال خير و آنچه از وقايع كه در جريان مستقيم و سير و حركت عالم پيش مىآيد مستند به خداوند متعال است و اعمال شرّ بشر و آنچه در اثر انحراف او از مسير مستقيم و فطرى و برنامه‌هاى الهى واقع مىشود هرچند با استفاده از نعمتهاى خدا و حتى اراده و اختيارى كه خدا به او داده است انجام مىشود ، مستند به خود انسان است .

وجه دوم : اين است كه : كسى قدرت اين گونه افعال را به طور مطلق دارد كه مىتواند به فرياد هر مضطر برسد و هر ضعيفى را يارى ، و هرفقيرى را غنى ، و هر بيمارى را شفا بدهد . و خطاب :

« يا مغيث المضطر و يا سميع الدعاء و يا معين الضعيف يا رازق الطفل الصغير » .

و امثال اين خطابها بر او به طور حقيقت و استغراق جميع