نيايش در عرفات (فارسى) — الصفحة ٢١٠

بخش هفتم : سلامت دين

صورت مىگيرد - مختص به عبد است و خدا چون منزّه از انجام كار زشت و خطا است از پشيمانى و ندامت نيز پاك و منزّه است .

به همين بيان خوف ، بيم ، اميد ، رغبت ، سؤال و درخواست حاجت ، همهء اينها از صفات عبد و عوارضى است كه عارض او مىشود و خدا از همهء اين حالات و عوارض منزّه است .

و همچنين مىشود اشاره به اين باشد كه اين اقرار عبد و تسبيح مقالى او ، تسبيح حالى او نيز هست ؛ هنگامى كه به زبان اظهار توحيد مىنمايد و يقين خود را به وحدانيت خدا اعلام مىدارد و زبانش به تكبير ، تهليل ، استغفار و تسبيح گوياست ، حالش نيز بر تهليل و تسبيح خدا گواهى مىدهد .

چنان كه بعضى در تفسير آيهء :

« وَانْ مِنْ شَىء الّا يُسبِّحُ بِحَمدِهِ وَلكِنْ لاتَفْقَهُونَ تَسبيحَهُمْ » « 1 » .

و آيهء :

« كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلاتَهُ وَتَسْبيحَهُ » « 2 » .

و آيات ديگر كه به طور عام دلالت بر تسبيح جمادات و نباتات دارند ، فرموده‌اند : مراد تسبيح تكوينى آنهاست كه وجود و بود آنها دليل بر وجود خدا و تنزّه و پاكى او از نقايص است . كه البته بسيارى اين تفسير را نپسنديده و آن را حاكى از قلّت معرفت مىدانند . اين دسته مىگويند :

( 1 ) - سورهء اسراء ، آيهء 44 . ( 2 ) - سورهء نور ، آيهء 41 .