مجموعه مقالات (فارسى) — الصفحة ٦٣

ولايت تكوينى ( 2 ) ( موسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى تهران )

بر ضيافتخانهء فيض نوالش منع نيست * در گشاده است و صلا در داده خوان انداخته

امّا آن كه فرمود : « انّا معاشر الأنبياء أمرنا ان نكلّم النّاس على قدر عقولهم » .

حضرت امام صادق عليه السلام فرمود : « ما كلّم رسول اللّه « ص » العباد بكنه عقله قطّ » . « 34 »

بديهى است كه حضرت وصىّ عليه السلام ، از اين نفى مستثنى است چه آن جناب نفس پيغمبر و از زبان رسول اللّه « ص » مخاطب است ، به خطاب :

« انك تسمع ما اسمع و ترى ما أرى الّا انك لست بنبىّ » . « 35 »

جز وصىّ عليه السلام ، چه كسى مىتوانست كه اسرار معارف نبىّ ختم را فهم كند ، و آن قول ثقيلى را كه خداوند عالم فرمود : « انّا سنلقى عليك قولا ثقيلا » ، « 36 » حمل نمايد .

چون در روايات ، كلمات و وسائط فيض الهى ، در حدّ فهم و عقل مردم به آنان القاء مىشد ، لذا از روايات مرتبهء درايت روات بدست مىآيد ، كه هر يك در چه حدّى از مقامات معنوى بوده‌اند .

مثلا آنچه را كه امير المؤمنين عليه السلام به كميل رضوان اللّه عليه القاء فرموده ، همه از غرر كلمات حضرت وصى و از اسرار ولايت است .

آن حديث سئوال از حقيقت كه كميل از امام سؤال كرد : « ما الحقيقه ؟ » .

امام در جواب فرمود : « مالك و الحقيقة » . و كميل عرض كرد : « او لست صاحب سرّك ؟ » امام فرمود : « بلى و لكن يرشح عليك ما يطفح منّى » . كه كميل چند بار « زدنى فيه بيانا » گفت و التماس بيان حقيقت نمود و در اين حديث امام امضاء فرمود كه كميل صاحب سر او بود .

علاوه‌بر اين كه سؤال كميل از چنان موضوعى عظيم ، خود دليل بر عظمت

( 34 ) . بحار ، ج 1 ، ص 30 ، ط كمپانى ، و كافى ج 1 ، ص 18 ، معرب . ( 35 ) . نهج‌البلاغه ، خطبهء قاصعه . ( 36 ) . سورهء مزمل / 6 .