مجموعه مقالات (فارسى) — الصفحة ٦٢

ولايت تكوينى ( 2 ) ( موسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى تهران )

« و قد ذكرنا هذه الوجوه في الآية الشريفه مع التزامنا في هذا التفسير الأختصار و عدم التعرض لتصريف الكلمات و وجوه الاعراب و القراآت تنبيها على سعة وجوه القرآن بحسب اللفظ » .

مفادش اين است كه وجوه مذكور در قرائت پنج آيه ياد شده ، غير از وجوه قرائات شاذّ و نادر و دشوار است و گرنه وجوه قرائات به اضعاف مضاعفهء عدد مذكور خواهد رسيد ، و ما با اين كه در اين تفسير ، ملتزم به اختصار و عدم تعرّض به تصريف كلمات ، و وجوه اعراب و قراآت شده‌ايم ، وجوه فوق را به عنوان تنبيه بر سعهء وجوه قرآن به حسب لفظ ذكر كرده‌ايم .

اين وجوه ظاهر ، عناوين باطن‌اند ، « اقرأ و ارق » .

جناب رسول اللّه « ص » قرآن را به مأدبة اللّه وصف فرمود ، يعنى قرآن سفرهء الهى است ، اين سفره فقط براى انسان گسترده شد ، حال ملاحظه بفرمائيد كه قابليت انسان و سعهء وجودى او تا چه حدّ است ، كه تواند وعاء اين همه جوامع كلمات نوريّه گردد .

اين قرآن سلّم است و اين آيات درجات آن ، « اقرأ و ارق » .

عارف شبسترى با من دعوى دارد كه :

چه مىگويم حديث عالم دل * ترا سر در نشيب و پاى در گل

جهان آن تو و تو مانده عاجز * ز تو محرومتر كس ديد هرگز

چو محبوسان به يك منزل نشسته * بدست عجز ، پاى خويش بسته

ميان دربند چون مردان به مردى * درآ در زمرهء اوفوا بعهدى

ترا از بهر اين كار آفريدند * اگرچه خلق بسيار آفريدند

پدر چون علم و مادر هست اعمال * بسان قرّة العين است احوال

آن نيكبختى كه در مسير تكامل انسانى ، اين منازل و مراحل قرآنى را پيموده است ولّى و صاحب ولايت تكوينى است كه :

فيض روح القدس ار باز مدد فرمايد * ديگران هم بكنند آنچه مسيحا مىكرد

انسان شاگرد مكتبى است ، كه كتاب او قرآنست ، و معلّم او صاحب قرآن ، و :