الهيات در نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ٥٨

براهين و ادلّهء اثبات وجود خدا در نهج‌البلاغه

فطرتشان بازگشت داد ، چنان كه قرآن مىفرمايد :

وَ لَئِن سَأَلتَهُم مَن خَلَقَ السَّمواتِ وَ الأَرضَ لَيَقولُنَّ اللَّهُ . « 1 »

و در آيهء ديگر فرموده است :

وَ لَئِن سَأَلتَهُم مَن خَلَقَ السَّمواتِ وَ الأَرضَ وَ سَخَّرَ الشَّمسَ وَ القَمَرَ لَيَقولُنَّ اللَّهُ . « 2 »

و در آيهء ديگر مىفرمايد :

قالَت رُسُلُهُم أَفِى اللَّهِ شَكٌّ فاطِرِ السَّمواتِ وَ الأَرضِ . « 3 »

نشايد وجود جهان بىخدا * چگونه بوَد بىخدا ابتدا

ازين خفتگان بامداد قدم * كه سر برگرفتى ز خواب عدم

كه بر نيسِتان بانگ هستى زدى * چگونه وجود از عدم آمدى

خلاصهء اين مطالب اين است كه فطرت انسان مىگويد خدا واقعيّت دارد ، حقيقت است ، اصل است ، آفريننده است و سر باز زدن از حكم فطرت و تكذيب آن ممكن نيست و همان‌طور كه بشر گرسنگى و تشنگى و گرما و سرما را احساس مىكند و نمىتواند آن را تكذيب كند ، فطرتش هم وجود خدا را درك مىنمايد و نياز خود را در پناه بردن و توكّل كردن به او احساس مىكند و همهء عالم را خاضع و مطيع فرمان او مىشناسد :

وَ لَهُ أَسلَمَ مَن فِى السَّمواتِ وَ الأَرضِ طَوعاً وَ كَرهاً وَ إِلَيهِ يُرجَعونَ . « 4 »

نهج‌البلاغه در قسمت مطالب عرفانى و توحيدى ، زبان فطرت است و


( 1 ) . لقمان ( 31 ) آيهء 25 ؛ زمر ( 39 ) آيهء 38 . ( 2 ) . عنكبوت ( 29 ) آيهء 61 . ( 3 ) . ابراهيم ( 14 ) آيهء 10 . ( 4 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 83 .