الهيات در نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ٢٧٧

توحيد عبادت و طاعت

كه از نهج‌البلاغه استفاده مىشود ، و در اينجا سخن را با حكايتى كه متضمّن حديثى بسيار ارزنده و آموزنده از اميرالمؤمنين عليه السلام است به پايان مىبريم .

طاووس يمانى بر هشام بن عبدالملك كه از جبّاران و پادشاهان بنىاميّه است وارد شد ، نعلين خود را در حاشيهء بساط او بيرون آورد و در سلام او را اميرالمؤمنين خطاب نكرد و به كُنيه نيز او را تعظيم ننمود و مانند يك فرد عادى به او سلام كرد ( السّلام عليك يا هشام ) و در برابر او نشست و گفت : هشام ، چگونه‌اى ؟

هشام كه از بامداد تا شامگاه از مردم تملّق و چاپلوسى ، و تواضع و فروتنى ، و مدح و ستايش ، و نيايش دروغ و بى جا تحويل مىگرفت به شدّت خشمناك شد و طاووس را ملامت كرد .

طاووس او را پاسخ داد و گفت : امّا اينكه نعلينم را در حاشيهء بساط تو بيرون آوردم براى اين است كه همين كار را هر روز پنج مرتبه در برابر رب‌ّالعزّه انجام مىدهم و او براى اين كار به من غضب نمىفرمايد .

و امّا اينكه تو را در هنگام سلام « اميرالمؤمنين » خطاب نكردم براى اين است كه همهء مردم راضى به اميرىِ تو نيستند ، و من ناخوش داشتم كه دروغ بگويم .

و امّا اينكه تو را به اسم خواندم و به كُنيه خطاب نكردم چون خداوند دوستان خود را به اسم ياد كرده و فرموده است «

يا داود

» ، « يا يحيى

» ، « يا عيسى

» ، و دشمنان خود را به كنيه ذكر كرده و فرموده است : «

تَبَّت يَدا أَبى لَهَبٍ

» . « 1 »

( 1 ) . مسد ( 111 ) آيهء 1 .