الهيات در نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ١٢٠

برهان قصد و عنايت و نظام و تناسب

سپس سخن را به بيان خلق طاووس و اوصاف و لطايفى كه در آن است بسط داده و آثار قدرت و توانايى و عنايت و قصد و ارادهء حكيمانه را در آن شرح فرموده است .

و در جاى ديگر مىفرمايد :

ظَهَرَ لِلعُقولِ بِما أَرانا مِن عَلاماتِ التَّدبيرِ المُتقَنِ وَ القَضاءِ المُبرَمِ .

فَمِن شَواهِدِ خَلقِه خَلقُ السَّمواتِ مُوَطَّداتٍ بِلا عَمَدٍ ، قائِماتٍ بِلا سَنَدٍ . دَعاهُنَّ فَأَجَبنَ طائِعاتٍ مُذعِناتٍ غَيرَ مُتَلَكِّئاتٍ وَ لا مُبطِئاتٍ . « 1 »

خداوند براى خردها [ ى ما ] ظاهر گرديد به وسيلهء آنچه به ما از نشانه‌هاى تدبير استوار و فرمان جايگير خويش نمايانده است . پس ، از گواههاى آفرينش او ، آفرينش آسمانهاست كه بدون ستون ، استوار است و بدون استناد به چيزى ، برپا . آنها را خواند ، پس در حالى كه فرمانبر و معترف بودند ، بدون درنگ و توقّف اجابت كردند .

و در ادامهء همين خطبه فرموده است :

جَعَلَ نُجومَها أَعلاماً يَستَدِلُّ بِهَا الحَيرانُ فى مُختَلَفِ فِجاجِ الأَقطارِ .

ستارگان آسمانها را نشانيهايى قرار داد تا شخص متحيّر و سرگردان در راههاى مختلف و گشادهء اقطار زمين به وسيلهء آنها استدلال كند [ و راه مقصدش را بجويد ] .

در خطبهء 202 آمده است :

وَ كانَ مِنِ اقتِدارِ جَبَروتِه وَ بَديعِ لَطائِفِ صَنعَتِه أَن جَعَلَ مِن ماءِ

( 1 ) . نهج‌البلاغه ، خطبهء 181 .