دو رساله مثل و مثال (فارسى) — الصفحة ١٢٥

فصل هفتم باز تحقيق و تدقيقى در بيان مثل

هُوَ فِي شَأْنٍ « 1 » ؛ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ « 2 » .

مرحوم صفى در بيان أيام سته از زبان اهل عرفان در آغاز تفسيرش بر قرآن گويد :

خلق اشياء جمله در شش روز كرد * روز خلق از شش جهت فيروز كرد

گر تو را گويد كس از وسواس و شكّ * روز و شب باشد ز مقدار فلك

اندر آن حضرت نه شب بود و نه روز * بد بهارى بىخريف و بىتموز

پس مراد از خلقت شش روز چيست * كاندر آنجا شب نباشد روز نيست

گو مراد از سته باشد شش مقام * كاندر آن شش رتبه شد خلقت تمام

رتبهء اول شد أسماء و صفات * ثانى ، أعيان تمام ممكنات

سيّمين جبروت و رابع در فتوح * هست ملكوت ار بتن دارى تو روح

رتبه پنجم مثال آمد باسم * در ششم ملك شهود اعنى كه جسم

از بيان ستّه مقصود اين شش است * شمس حق زاين شش جهت در تابش است

( 1 ) . سوره الرحمن : آيه 30 ( 2 ) . سوره سجده : آيه 5