مقام معلم (فارسى) — الصفحة ٤٢

بخش اول سخنرانى حضرت علامه ابو الفضائل حسن‌زاده آملى به مناسبت بزرگداشت هفته معلّم در جمع فرهنگيان منطقه 2 آموزش و پرورش قزوين ارديبهشت 73

برساند . و باز فارابى را در فصوص سخنى بدين مضمون است كه :

همانگونه كه دستگاه گوارش انسان به بيمارى بوليموس مبتلا مىشود و مزاج احساس گرسنگى نمىكند و غذا نمىخواهد و اعضا و جوارح همه تحليل مىروند ، و بايد شخص مبتلاى به بيمارى بوليموس خودش را به پزشك معالج برساند تا درمان شود و در نتيجه دستگاه گوارش غذا بخواهد و اعضاء و جوارح غذاء بگيرند ؛ همينگونه بيمارى روانى دنيازدگى به انسان روى مىآورد كه مىگويد همين‌قدر كه دانسته‌ام مرا بس است ؛ اين بيمار بايد خودش را به طبيب روحانى برساند تا درمان شود و از دانش بيزار نباشد .

به عنوان مزيد استبصار عرض مىشود : حقيقتى را كه فارابى در حدّ لا يقفى نفس ناطقه اظهار نموده است ، به چند قرن قبل از وى امام الموحدين حضرت امير المؤمنين على عليه السّلام افاده فرموده است كه : « كل وعاء يضيق بما جعل فيه إلّا وعاء العلم فانه يتّسع به » . « 1 »

يعنى هرظرف كه مظروفش در او ريخته شود گنجايشش كم مىشود ، مگر ظرف علم كه گنجايشش بيشتر مىشود .

اين ظرف علم ، نفس ناطقه جنابعالى آقا و خانم است . اين نفس ناطقه روح انسانى است كه به آب حيات علم گنجايشش بيشتر مىشود ، و خواهان علوم و معارف بهتر و بالاتر مىگردد . و هرگاه قابل در قابليت به كمال رسيده است فيض فيّاض على الإطلاق بر او

( 1 ) . نهج البلاغه ، حكمت 205 .