قاعده فراغ وتجاوز (فارسى) — الصفحة ١٩٥
تنبيه پنجم‌منظور از محلّ ، در قاعده تجاوز چيست ؟
تنبيه پنجم
تنبيه پنجم‌منظور از محلّ ، در قاعده تجاوز چيست ؟
تنبيه پنجم‌منظور از محلّ ، در قاعده تجاوز چيست ؟
چنان چه گذشت ، در قاعده‌ى تجاوز ، تجاوز از محلّ لازم است ؛ حال سؤال اين است كه تجاوز از محلّ به چه معناست ، و معناى محلّ چيست ؟
در پاسخ به اين سؤال سه احتمال بيان شده است :
احتمال اوّل اين است كه منظور از محلّ ، محلّ مقرّر شرعى باشد ؛ يعنى محلّى كه شارع آن را معيّن فرموده است .
احتمال دوّم اين است كه مراد محلّ عقلى باشد . عقل نيز به ملاكات مختلف براى اشياء و اجزاء ، محلّى را قرار مىدهد . به عنوان مثال : در عبارت « اللَّه اكبر » ، از نظر وضع لغوى دراين هيأت تركيبيّه ، واژه‌ى « اللَّه » مقدّم بر « اكبر » است . پس ، منظور از محلّ عقلى ، يعنى محلّى كه توسط شارع مشخّص نشده است ، امّا بر اساس ضابطه‌اى مثل :
قانون وضع محلّ مشخّص شده است .
احتمال سوّم : معناى سومى كه براى محلّ بيان شده ، اين است كه منظور محلّ عادى باشد ؛ محلّ عادى نيز محلّى است كه به حسب عادت تحقّق پيدا مىكند ؛ اعمّ از اين كه