استفتائات (فارسى) — الصفحة ٥٩١

لغات و اصطلاحات فقهى

واجب شده باشد .

روزهء واجب معيّن : روزه‌اى كه به سببى مانند نذر يا عهد بر انسان واجب شده و به واسطهء همان سبب ، زمان به جا آوردن آن معيّن شده باشد ، بر خلاف روزهء واجب غير معيّن كه زمان خاصّى براى انجام دادن آن معيّن نشده است .

رؤيت هلال : ديدن ماه نو .

رهن : گرو ؛ عين يا مالى كه به عنوان وثيقهء دَين قرار داده مىشود تا اگر دَين ادا نشد ، از آن عين يا مال استيفا شود .

ريا : انجام دادن عمل به قصد اين كه مردم آن را ببينند و به انجام دهندهء آن گمان خير برند ؛ عدم اخلاص در نيّت به سبب شريك كردن غير خداوند در نيّت .

زاد : طعام و نفقه‌اى كه فرد براى رفتن به حج و بازگشتن از حج به آن احتياج دارد ( داشتن زاد از شرايط استطاعت حج است ) .

زرتشتى : پيرو آيين زرتشت .

زكات : مقدار معيّنى از بعضى از اموال انسان كه با رسيدن به حدّ نصاب و داشتن شرايط ديگر ، بايد در موارد مشخص شده از طرف شارع مصرف شود . اموالى كه پرداخت زكات آنها واجب است ، عبارت‌اند از : گندم ، جو ، كشمش ، خرما ، گاو ، گوسفند ، شتر ، طلا و نقره .

زكات فطره ، فطره ، فطريه : يك صاع ( حدود سه كيلوگرم ) گندم ، جو ، ذرت و . . . يا قيمت آن كه بايد شخص از طرف خودش و همچنين از طرف هر فردى كه هنگام غروب در شب عيد فطر تحت تكفّل اوست ، به فقرا پرداخت كند و يا صرف موارد تعيين شدهء ديگر نمايد .

زمين احيا شده : زمينى كه با تغييراتى مثل كشت و زرع و ساختمان و . . . از حالت موات و غير قابل استفاده بودن خارج گشته و زنده شده و آمادهء بهره بردارى شده باشد .

زمين موات : زمين مرده و احيا نشده .

زوال آفتاب : متمايل شدن خورشيد از وسط آسمان ( بالاى سر ) به طرف مغرب كه وقت اذان ظهر است و آن وقتى است كه سايهء شاخص ( ميله‌اى كه به طور عمودى روى زمين نصب شده باشد ) به كوتاه‌ترين مقدار خود برسد و دوباره شروع به بلند شدن كند .

زوج : شوهر .

زوجه : همسر ( زن ) .

سابّ الائمّه : كسى كه - نعوذ باللَّه - به ائمه اطهار عليهم السلام دشنام دهد .

سابّ النبى : كسى كه - نعوذ باللَّه - به نبى اكرم صلى الله عليه و آله دشنام دهد .

ساتر : پوشش ، پوشانندهء عورت .

سادات : جمع سيد ( سيد ) .

سال خمسى : يك سال تمام كه مكلّف در آخر آن سال ، مقدار در آمد و مخارج خود در طىّ آن سال را براى پرداخت خمس حساب مىكند و ابتدا و شروع آن مىتواند هر يك از روزهاى سال شمسى و يا سال قمرى باشد .

سال شمسى : به سالى گفته مىشود كه مدت