استفتائات (فارسى) — الصفحة ٥٧٩

لغات و اصطلاحات فقهى

رمضان در سال معيّنى اعتكاف به جا آورد .

اعراض از وطن : تصميم انسان بر روى گردان شدن از وطن خود ، بدين معنى كه ديگر آن جا محلّ زندگى او نباشد ، همراه با عملى كردن اين تصميم به گونه‌اى كه ديگر آن جا محلّ زندگى او محسوب نشود .

اعلم : مجتهدى كه در فهميدن حكم خداوند از ادلهء شرعى و تطبيق آنها بر موضوعات خارجى ، از همهء مجتهدان زمان خود استادتر باشد .

الأعلم فالأعلم : اگر مجتهدين زنده در يك زمان را به ترتيب اعلميت در نظر بگيريم ، به مجتهدى كه از همهء مجتهدين ديگر بالاتر است ، « اعلم » گفته مىشود و مجتهدى كه در رتبهء بعد از وى قرار دارد ، نسبت به او « فالأعلم » محسوب مىشود و همين طور مجتهد بعدى نسبت به نفر دوم و به همين ترتيب . در مسائلى كه مجتهد اعلم فتوا ندارد و احتياط كرده است ، مىتوان به فتواى فالأعلم پس از او مراجعه كرد .

اعلميت : اعلم بودن ( اعلم ) .

اعمال عبادى : عبادات ( عبادات ) .

اعيان زكوى : اموالى كه در صورت رسيدن به حدّ نصاب و داشتن شرايط ديگرى كه در شرع براى آنها معيّن شده ، زكات به آنها تعلّق مىگيرد ، مثل گوسفند ، گندم ، طلا و . . . .

اغراض عقلايى : جمع غرض عقلايى ( غرض عقلايى ) .

اغسال ثلاثه : غسل‌هاى سه‌گانهء ميّت مسلمان با آب سدر ، آب كافور و آب خالص كه قبل از كفن كردن ميّت انجام داده مىشود .

افتاء : فتوا دادن ، بيان حكم شرعى در مورد عملى از طرف مجتهد .

افضل : برتر و بالاتر .

افطار : شكستن و باز كردن روزه .

اقاله : فسخ عقد و معامله با رضايت دو طرف عقد و معامله .

اقامه :

1 - برپا داشتن و به جا آوردن ، مثل اقامهء نماز كه به معنى برپا داشتن و خواندن نماز است .

2 - الفاظ مخصوصى كه در شرع وارد شده و گفتن آنها بعد از اذان و قبل از تكبيرة الاحرام مستحب است .

3 - اقامه قصد اقامه .

اقباض : دادن ؛ قبض و اقباض : گرفتن و دادن .

اقل : كمتر .

اقوى اين است ؛ اقواست : بيان فتواست و مقلّد بايد بر طبق آن عمل كند .

اكثر : بيشتر .

اكل و شرب : خوردن و آشاميدن .

امارات : جمع اماره ( اماره ) .

اماره : علامت و نشانه ؛ راهنمايى و دلالت كننده .

اماله كردن تنقيه كردن .

امام جماعت راتب : امام جماعت دائم و