استفتائات (فارسى) — الصفحة ٥٧٤
لغات و اصطلاحات فقهى
اجتهاد : كوشش و تلاش كردن ؛ كوشش و تلاش مجتهد براى استخراج احكام شرعى ( مجتهد ) .
اجزا و شرايط ( جزءها و شرطها ) : هر امرى كه نبودن آن به اصل يك چيز لطمه وارد كند ، جزء آن محسوب مىشود و هر امرى كه نبودن آن ، صفت چيزى را تغيير دهد ، شرط آن محسوب مىشود ، مثلًا به جا نياوردن ركوع ، به اصل نماز لطمه مىزند ، ولى نداشتن طهارت ، صحّت نماز را از بين مىبرد .
اجماع : اتفاق مجتهدان يا مسلمانان بر يك حكم شرعى . اجماع يكى از منابع چهارگانه استنباط احكام شرعى است و در صورتى حجّت است كه كاشف از رأى معصوم عليه السلام باشد .
اجماع اهل فن : اتفاق نمودن اهل يك رشته و فن بر روى يك حكم مربوط به آن رشته .
اجنبى : بيگانه ، نامَحرَم .
اجير : كسى كه طبق قرارداد اجاره ، در مقابل اجرت ، انجام دادن كارى را به عهده مىگيرد .
احتمال عقلايى : احتمالى كه انسان‌هاى عاقل به آن توجه دارند و آن را ناديده نمىگيرند .
احتلام : خارج شدن منى از انسان در خواب .
احتياط : اگر در حكم شرعى كلمهء « احتياط » به كار رفته باشد ، بدين معنى است كه رعايت كردن آن ، موجب اطمينان انسان نسبت به انجام دادن تكليفش مىشود . اگر به همراه احتياط ( بدون قيد واجب يا مستحب ) فتوايى از مجتهد در مورد آن ذكر نشده باشد ، به معناى احتياط واجب است و اگر قبل يا بعد از احتياط ، فتوايى در مورد آن ذكر شده باشد ، به معناى احتياط مستحب است .
احتياط استحبابى احتياط مستحب .
احتياط لازم احتياط واجب .
احتياط مستحب : اگر احتياط در موردى باشد كه مجتهد در آن مورد داراى فتواست ، به آن احتياط مستحب گفته مىشود كه رعايت كردن آن واجب نيست ، هر چند رعايت آن خوب و مطلوب است .
احتياط واجب : به احتياطى گفته مىشود كه مجتهد در مورد آن فتوا نداده است . در اين موارد مقلّد مىتواند يا به اين احتياط و يا به فتواى مجتهد ديگر با رعايت الأعلم فالأعلم عمل نمايد .
احراز : به دست آوردن ، دريافتن .
احرام : داخل شدن در حرمت و عهد خداوند ؛ اولين عملى كه حج يا عمره با آن شروع مىشود و آن عبارت است از : « نيّت كردن به همراه پوشيدن لباس مخصوص احرام و لبيك گفتن » كه با انجام دادن آن ، تمامى محرّمات حج يا عمره بر انسان حرام مىشود .
احكام . . . بر آن جارى است : حكم‌هاى . . . را دارد .
احكام ظاهرى : حكم‌هايى كه به هنگام جهل به حكم واقعى ثابت است ، مثل حكم به طهارت ظرف در وقتى كه نجاستش براى ما معلوم نيست و حكم به خواندن نماز در مورد كسى كه در