استفتائات (فارسى) — الصفحة ١٥

تقليد از مجتهد اعلم

شناختن اعلم در رساله‌هاى عمليه آمده است و مراد از اعلم كسى است كه آشناتر به قواعد و مدارك مسأله و داراى اطلاعات بيشتر در نظائر آن و داراى فهم بهتر و خوب‌تر در مورد اخبار و روايات و درك و تشخيص بيشتر در موضوعات باشد و محلّ رجوع براى تعيين اعلم ، اهل خبره است .

[ 46 ] سؤال 46 : امروزه ملاك اصلى براى تشخيص مجتهد اعلم ، براى عامّهء مردم چيست ؟

پاسخ : ملاك ، همان راه‌هاى سه گانه است كه در رساله‌ها نوشته شده و فرقى بين زمان حاضر و گذشته نيست .

[ 47 ] سؤال 47 : مجتهد و اعلم بودن كسى را از كجا مىتوان فهميد ؟

پاسخ : مجتهد و اعلم را از سه راه مىتوان شناخت :

اول : آن كه خود انسان اهل علم باشد و بتواند مجتهد و اعلم را بشناسد .

دوم : آن كه دو عالم خبره و عادل ، در شرايط آزاد و بدون ترس و طمع ، مجتهد بودن يا اعلم بودن او را گواهى دهند ، مشروط به آن كه دو نفر عالم خبره و عادل ديگر ، با نظر آنان مخالفت ننمايند .

سوم : شهرت او در ميان علما و محافل علمى به طورى باشد كه از اين شهرت ، براى انسان علم حاصل شود و اگر شناختن اعلم مشكل باشد ، به احتياط واجب بايد از مظنون الأعلميه تقليد كند ؛ بلكه اگر احتمال ضعيفى هم بدهد كه مجتهدى اعلم است و بداند كس ديگرى از او اعلم نيست ، به احتياط واجب بايد از او تقليد نمايد و اگر چند نفر در نظر او اعلم از ديگران و با يكديگر مساوى باشند ، بايد از يكى از آنان تقليد كند و احتياط مستحب اين است كه از باتقواترين آنها تقليد نمايد .

[ 48 ] سؤال 48 : اهل خبره كه به شهادت آنان اعلميت مجتهدى ثابت مىشود ، چه كسانى هستند ؟