جبر و اختيار (فارسى) — الصفحة ٨٩

آياتى كه بوسيله آن بر جبر استدلال مىشود

آياتى كه بوسيله آن بر جبر استدلال مىشود

آياتى كه بوسيله آن بر جبر استدلال مىشود

ششمين دليل بر استدلال به جبر : گروهى از آيات شريفه كه خود به چند دسته تقسيم مى شوند : از آن دسته : آياتى كه گمراه ساختن را به خداوند نسبت و اسناد مىدهد است و پاسخ از آن گذشت . و از آن دسته : آياتى كه هدايت را به خداوند نسبت مى دهند در هنگام استدلال به اين آيات در بحث تعلق اراده و مشيت خداوند به افعال انسان ، پاسخ به اين آيات داده شد و خلاصه آن چنين است كه هدايت انواعى دارد : اول : هدايت عامه تكوينى و آن هدايتى براى به دست آوردن سود و دفع ضرر ، با اضافه نمودن مشاعر [ وسايل احساس ] ظاهرى و درك كننده هاى باطنى و نيروى عقل است . خداوند مى فرمايد : ( بگو پروردگار ما كسى است كه آفرينش همه چيز را به دو بخشيد آنگاه [ او را ] هدايت كرد . ) « 1 » دوم : قرار دادن دلايل عقلى جدا كننده ميان حق و باطل و تباهى و صلاح كه خداوند چنين به آن اشاره مىكند : ( و ما او را راه به خير و شر هدايت كرديم ) « 2 » سوم : هدايت عامه تشريعى با فرو فرستادن فرستادگان و كتاب هاى آسمانى كه اين سخن خداوند به آن اشاره دارد : ( و اما ثمود را هدايت كرديم اما آنان كورى و هدايت نيافتن را بر هدايت برگزيدند . ) « 3 » و نيز چنين مى فرمايد : ( ما او را به راه [ حقيقت ] هدايت

( 1 ) - آيه 50 سوره طه ( 2 ) - آيه 10 سوره بلد ( 3 ) - آيه 17 سوره فصلت