جبر و اختيار (فارسى) — الصفحة ٦٤
آياتى كه بوسيله آن بر تعلق اراده خداوند به افعال استدلال شده است
به زودى هر كه را خواهيم نصيبى از آن مى دهيم آنگاه جهنم را كه در آن خوار و رانده شده داخل خواهد شد برايش مقرر مى داريم و هر كس خواهان آخرت است و كوشش خود را براى آن بنمايد و اهل ايمان باشد تلاش آنان مورد حق شناسى واقع خواهد شد . هر دو دسته را از عطاى پروردگارت مدد مى بخشيم و عطاى پروردگارت از كسى منع نشده است . ) « 1 »
اين دسته از آيات بر تعلق اراده خداوند به فعل اختيارى دلالت نمى كند بلكه بيان مى دارد : انسان در هر آنچه مى خواهد مختار است و مجبور نيست . نهايت امر ، اينكه خداوند فاعل مختار را با اعطاى وجود و قدرت و ساير مبادى فعل در آنچه بخواهد يارى مىكند . اين گروه آيات بر اختيار و نه جبر دلالت دارد .
دسته سوم : آياتى كه دلالت مىكند خداوند ظلم و ستم را اراده نمى كند .
مانند آن كه مى فرمايد : ( خداوند ستم به جهانيان را نمى خواهد ) « 2 »
دلالت اين آيه بر آنچه ادعا شده آشكار است بله اگر وصف و لقب ، مفهوم [ مخالف ] داشت آيه بر اراده غير ظلم دلالت مى كرد [ در حالى كه در اصول خلاف آن ثابت شده است ]
دسته چهارم : آياتى كه بر تعلق اراده خداوند به آسانى دلالت مىكند .
مانند آنكه مى فرمايد : ( خدا براى شما آسانى مى خواهد و
( 1 ) - آيات 18 تا 22 سوره اسراء ( 2 ) - آيه 108 سوره آل عمران