انه الحق (فارسى) — الصفحة ٦٦

بيان استاد علامه شعرانى در شرح لا يشمل به حد ولا يحسب بعد

ديگر به توسط او اداره مىشود .

خداوند تبارك و تعالى هم در عالم همينطور ، اگر بينونت عزلى داشت و يك موجودى ممتاز و محدود جداى از ساير موجودات اينطور قيوميت نداشت كه در همه جا حاضر و ناظر باشد و اختيار همه در يد قدرت او باشد .

علاوه بر اين ما مى خواهيم همه خاصيات همه چيزها را نسبت به حضرت حق بدهيم مثلا بگوييم آفتاب كه عالم را روشن مىكند خدا روشن مىكند و آفتاب واسطه است ، و آتش كه اطاق را گرم مىكند خدا گرم مىكند ، و آب و كوت و زمين كه نبات را مى روياند حقيقه خدا مى روياند ، و دواهايى كه انسان مريض را شفا مىدهد در حقيقت خدا شفا مىدهد همانطورى كه در روح و اعضا گفتيم كه چشم مى بيند در حقيقت ديدن كار روح است و چشم واسطه و هكذا گوش و دست و پا .

پس درباره حضرت حق نمى توانيم حد محدودى قائل شويم چون در اين صورت كه او عليحده خواصى را دارا بود چطور تمام خواص خورشيد و زمين و خاك را به او نسبت دهيم همينطور كه كار خاك را نمى توانيم به آتش نسبت دهيم و كار آتش را به خاك ، همينطور نمى توانيم كار خلق را نسبت به حق دهيم و كار حق را نسبت به خلق .

از عجائب امور اينكه بسيارى از اهل قشر اين همه آيات و احاديث و مخصوصا كلام اميرالمؤمنين عليه السلام را مى بينند كه صريح