انه الحق (فارسى) — الصفحة ٣٨

بيان اهل نظر و اهل تحقيق در اينكه حق تعالى انيت محض است

قلت : نعم .

قال هات فقلت هو السميع البصير .

قال عليه السلام : هذه صفة يشترك فيه المخلوقون .

قلت و كيف ننعته ؟

فقال عليه السلام : هو نور لا ظلمة فيه ، و حيوه لا موت فيه ، و علم لا جهل فيه ، و حيوه لا باطل فيه ، فخرجت من عنده و انا اعلم الناس بالتوحيد .

و چون حق تعالى نورى الذات است همه آثار وجودى و ظهورات اسمائى و تجليات ذاتى او نور است . در مجلد اول بحار از علل شرايع نقل كرده است كه مردى شامى از اميرالمؤمنين عليه السلام سؤالاتى كرده است از جمله اينكه :

سأله عن اول ما خلق الله تبارك و تعالى ؟

فقال عليه السلام : النور .

وفى حرز امامنا الجواد عليه السلام . « 1 »

واسألك يا نور النهار و يا نور الليل و يا نور السماء و الارض ، و نور النور ، و نور ايضيى ء به كل نور الى قوله عليه السلام : و ملأ كل شى ء نورك

. اهل نظر ماهيت را زائد بر وجود مى دانند و يكى از طرق اثبات واجب به ذات خود ، عروض وجود به ماهيت را دانسته اند ، چنان كه فارابى در اول فصوص و ديگران نيز در كتب فلسفيه همين طريق را پيموده اند و ما در شرح فصوص فارابى به تفصيل در اين مسائل بحث

( 1 ) مهج الدعوات سيد بن طاووس قدس سره ، ص 36 ط 1 چاپ سنگى .