خود آموز نصاب (كليات نصاب الصبيان) (فارسى) — الصفحة ٤٣

القطعة الملحقة فى تعيين القمر فى البروج الاثنى عشر

خور بجوزاء سى و دو سى و يك است

حمل و ثور و شير با پس و پيش « 1 »

دلو و ميزان و حوت و عقرب سى * بيست و نه قوس و جدى بى كم و بيش

القطعة الملحقة فى بحر الرمل المسدس المقصور فى كمية كينونة الشمس فى اسامى البروج به حساب الجمل

القطعة الملحقة فى بحر الرمل المسدس المقصور فى كمية كينونة الشمس فى اسامى البروج به حساب الجمل

تا خدنگ راز دل درجان رهست

جان و دل درد تو را منزلگه است

فاعلات‌ن فاعلاتن فاعلان * خواند اين هر كس كه مرد آگاه است

لا و لالب لا و لالا شش مه است * لل كط و كط لل شهور كوته است

القطعة الملحقة فى تعيين القمر فى البروج الاثنى عشر

القطعة الملحقة فى تعيين القمر فى البروج الاثنى عشر

هر چه از ماه شد مثنى كن

پنج ديگر فزاى بر سر آن

( 1 ) چون در علم هيئت ثابت شده كه وضع فلك هشتم نسبت بمركز زمين جورى است كه در شش برج شمالى ( از اول حمل تا اول ميزان ) مدار آن بيشتر از بروج جنوبى است و مكث آفتاب در مدار يومى شمالى بيش از مدار يومى جنوبى است از اين جهت در بروج شمالى روزها بلند و در جنوبى كوتاه است در اين قطعه مدت مكث آفتاب را در هر برجى بيان نموده كه خورشيد در برج جوزاء سى و دو روز توقف مينمايد الخ و مرادش از پس و پيش يعنى برج پس از برج اسد كه سنبله باشد و برج پيش از برج اسد كه سرطان باشد و مقصود از قطعه بعدش نيز همين است جز آنكه از روى حروف ابجد و به ترتيب بيان نموده به اين نحوه كه در حمل لا يعنى سى و يك روز چه ل در حروف ابجد سى و يك است و لل اشاره به دو ماه است كه هر يكى سى روز باشد و ناظمى حساب حروف ابجد را بنظم در آورده است . ابجد و هر زق ديگر حطى از يكى تا ده است بهر شمار كلمن سعفص است تا به نود قرشت ثخذ و ضظع بهزار .