تعيين سمت قبله و تشخيص ظهر حقيقى مدينه منوره به اعجاز رسول الله (ص) (فارسى) — الصفحة ٩

سمت قبله مدينه به اعجاز رسول الله ( ص )

به كار مى برد ، مى نگاشتند ، حق آن است كه سعدى در اول بوستان گفت :

يتيمى كه ناخوانده ابجد درست

كتبخانه هفت اقليم شست

و يا آنكه حافظ گفت :

نگار من كه به مكتب نرفت و خط ننوشت

به غمزه مسئله آموز صد مدرس شد

چون مدينه و مكه تقريبا در سطح يك دائره نصف النهار قرار گرفتند و اندكى طول مدينه از مكه بيشتر و عرض مدينه نيز قريب چهار درجه بيشتر از عرض مكه است ، رسول الله صلى الله عليه و آله فرمود :

( [ محرابى على الميزاب

] ( كه به استقبال ناودان ايستاد چه قبله مدينه اندكى از جنوب به سوى مغرب منحرف است زيرا كه ناودان كعبه در جانب غربى كعبه است .

علامه ابوريحان بيرونى در قانون مسعودى كه مجسطى اسلامى است ، طول مكه را از ساحل اقيانوس غربى 67 درجه و عرض آن را 21 درجه و 20 دقيقه و طول مدينه را 67 درجه و 30 دقيقه و عرض آن را 24 درجه آورده است كه مكه و مدينه در سطح يك دائره نصف النهار قرار گرفته اند و تفاوت كم تر از ربع درجه است .

علامه ناصر خسرو علوى در سياحتنامه گويد :