انسان و قرآن (فارسى) — الصفحة ٢٥٠

تعريف ليلة القدر به بيانى رفيعتر

بود آن ليلهء پر ارج و پر اجر * سلام هى حتّى مطلع الفجر

بود اين مطلع الفجر ممجّد * ظهور قائم آل محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم

در اين مشهد سخن بسيار دارم * و ليكن وحشت از گفتار دارم

كه حلق اكثر افراد تنگست * نه ما را با چنين افراد جنگست

بجنگم با خودم ار مرد جنگم * كه از نفس پليدم گيج و منگم

چرا با ديگرى باشد حرابم * كه من از دست خود اندر عذابم

چه در من آتشى در اشتعالست * كه دوزخ را ز رويش انفعالست

مرا عقل و مرا نفس بد آيين * گهى آن مىكشد گاهى برد اين

بسى از خويشتن تشويش دارم * همه از نفس كافر كيش دارم

اگر جنگيدمى با نفس كافر * كجا اين وحشتم بودى به خاطر

و ليكن باز با رمز و اشارت * بيارم اندكى را در عبارت

وجود اندر نزول و در صعودش * بترتيبست در غيب و شهودش

در اين معنى چه جاى قيل و قالست * كه طفره مطلقا امر محالست

توانى نيز از امكان اشرف * نمايى سير از اقوى به اضعف

به امكان اخسّ بر عكس بالا * نمايى سير از اضعف به اقوى

لذا آن را كه بينى در رقيقت * بيايى كاملش را در حقيقت

نظر كن نشأت اينجا چگونه * از آن نشأت همى باشد نمونه

شنو در واقعه از حق تعالى * لقد علمتم النشأة الأولى

اگر عارف بود مرد تمامى * تواند خود به هر حدّ و مقامى

به باطن بنگرد از صقع ظاهر * ز اول پى برد تا عمق آخر

محاكاتى كه اندر اصل و فرعست * به سان زارع و مزروع و زرعست

برو بر خوان تو نحن الزّارعون را * بيابى زارع بىچند و چون را

كه بر شاكلت خود هست عامل * چه كل يعمل « 1 » را اوست قائل

نزول اندر قيودست و حدودست * صعود اندر ظهورست و شهودست

( 1 ) - اسراء 17 : 84 .