انسان و قرآن (فارسى) — الصفحة ١٩٠

مقاله‌اى از حضرت استاد آية اللّه حاج ميرزا ابو الحسن رفيعى قزوينى قدس سره در تفسير الر تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْحَكِيمِ أَ كانَ لِلنَّاسِ عَجَباً ، الآية

السرّ و الخفى بالحروف المجملة و حروف الجمل و فى ذلك العالم يصير الحروف المتّصلة منفصلة ، و يصير المنفصلات مجملة متصلة لانه يوم الفصل و التمييز ليميز اللّه الخبيث من الطيب و يوم الجمع ايضا بوجه لقوله تعالى هذا يَوْمُ الْفَصْلِ جَمَعْناكُمْ وَ الْأَوَّلِينَ « 1 » . فأوّل علامة من ارتفع من هذا المنزل أن ينكشف عليه معرفة الحروف المقطعة و كيفيّة نزولها فى لوح الكتاب ثمّ فى صدور منشرحة لاولى الالباب كما اشار اليه بقوله وَ لَقَدْ وَصَّلْنا لَهُمُ الْقَوْلَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ ( قصص 28 :

51 ) هذا لقوم ؛ و أشار الى مقام آخرين بقوله تعالى قَدْ فَصَّلْنَا الْآياتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ « 2 » و قوله كِتابٌ فُصِّلَتْ آياتُهُ « 3 » در اين مقام دفتر دل نيز ناطق است كه

به بسم اللّه الرحمن الرحيمست * سراسر آنچه قرآن كريمست

ندارد فاتحه حدّ و نهايت * چه قرآن اندرو باشد بغايت

مر اين امّ الكتاب آسمانى * بود سر لوحهء سبع المثانى

بود بسم اللّه اين سوره برتر * ز بسم اللّه سورتهاى ديگر

چه قرآن را مراتب هست محفوظ * ز كتبى گير تا در لوح محفوظ

لذا در هر يكى از اين مراتب * بود بسم اللهش با او مناسب

بود فاتحه در بسم اللّه خويش * كه از بسم اللّه ديگر بود بيش

بود خود بسمله در نقطهء با * كه نقطه هست اصل كل اشياء

ولى اين نقطه كتبىّ نمودست * از آن نقطه كه خود عين وجودست

چو نقطه آمد اندر سير حبّى * پديد آمد از او هر قشر و لبّى

بود قرآن كتبى آيت عين * بود هر آيت او رايت عين

الف در عالم عينى الوفست * بمانند الف ديگر حروفست

حروف كتبيش باشد سياهى * حروف عينيش نور الهى

حروف عينيش را اتّصالست * حروف كتبيش را انفصالست

كه اينجا يوم فصلست و جداييست * و آنجا يوم جمعست و خداييست

( 1 ) - مرسلات 77 : 38 . ( 2 ) - انعام 6 : 97 . ( 3 ) - فصلت 41 : 3 .