انسان و قرآن (فارسى) — الصفحة ١٢٤

در بيان خطاب به تعالوا

جهانهايى ، تا بينش و قابليّت و قوهء هاضمهء كسانى كه در كنار اين سفره نشسته‌اند چه اندازه باشد . سفره پهن است و قابليت و استعداد هم به انسان داده‌اند كه اسباب جمع دارى و شما را دعوت هم فرموده‌اند ، و دست رد به سينهء كسى نمىزنند ، و كبر و ناز و حاجب و دربان هم در اين درگاه نيست ؛ بلكه ناز شما را هم مىكشند ، و به قول كمال اصفهانى :

بر ضيافت خانهء فيض نوالت منع نيست * در گشاده‌ست و صلا در داده خوان انداخته

اين ضيافت خانهء خدا نوالش همواره وقف عام است خوان انداخته است و صلا هم در داده‌اند . چه كسى از روى صدق گفت آمدم و به مقصد نرسيد ؟

بمجاز اين سخن نمىگويم * بحقيقت نگفته‌اى اللّه

در بيان خطاب به تعالوا

در بيان خطاب به تعالوا

يكى از تعبيرات جانانه و دلنشين و شيرين قرآن اين است كه از زبان سفير كبيرش حضرت خاتم - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - خطاب و دعوت به صورت « تعالوا » است . قُلْ تَعالَوْا أَتْلُ ما حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ « 1 » و همچنين آيات چند ديگر .

عرب وقتى به كسى بگويد « بيا » ، موارد آن گوناگون است . آمرى كه مىگويد « بيا » ، ممكن است در پايين بوده باشد و طرف مخاطب او در بالا و بلندى ؛ اينجا به او مىگويد : « انزل » يعنى پايين بيا . و اگر چنانچه به عكس باشد ، يعنى آمر در بلندى قرار گرفته باشد و مخاطب در پستى ، اينجا مىگويد : « تعال » يعنى بالا بيا .

ما را به صورت جمع خطاب فرموده است ؛ تعالوا ، يعنى مرا كه پيغمبر شما هستم ببينيد و بالا بياييد . من در مقامى منيع هستم كه در اوج مقام قرب الهى واقع شدم ؛ شما را كه در حضيض مىبينم و در آن حدّ و وضع مشاهده مىكنم ، خطاب مىكنم « تعالوا » ، مرا ببينيد و بالا بياييد .

فى السماء رزقكم بشنيده‌اى * اندرين پستى چه بر چفسيده‌اى

( 1 ) - انعام 6 : 151 .