انسان و قرآن (فارسى) — الصفحة ١١٩

بحثى قرآنى از تلفيق دو حديث شريف در تبيين مسائل قبل

حكمت اندوخته است بهشت است و مدينهء حكمت است ، و ولايت در اين بهشت است .

در حديث دوم ، جناب وصىّ ، حضرت امير المؤمنين - عليه السّلام - به فرزندش ابن حنيفه وصيت مىكند و مىفرمايد : فرزندم قرآن عهد خداست ، مبادا شب و روز بر تو بگذرد و از عهد اللّه غافل بمانى . قرآن عهد اللّه است ، و از اين عهد اللّه غافل مباش و بر هر مسلمان واجب است كه هر روز در عهد او بنگرد و هر چند در پنجاه آيه ، كه لااقل شب و روزى پنجاه آيه را با نظر و تدبّر قرائت كند .

در ذيل حديث فرمود فرزندم ، بدان كه درجات بهشت بر عدد آيات قرآن است ؛ و چون روز قيامت شود ، به قارى قرآن گفته مىشود بخوان و بالا برو . در بهشت ، بعد از نبيّين و صدّيقين ، كسى به حسب درجه برتر از قارى قرآن نيست .

گوهر معرفت آموز كه با خود ببرى * كه نصيب دگرانست نصاب زر و سيم

از تلفيق دو حديث ياد شده به درجات بهشت و مائده‌هاى مأدبة اللّه ، يعنى قرآن كريم ، و اطوار و شئون ارتقا و اعتلاى نفس ناطقهء انسانى آشنا مىشويم حديث اول فرمود : من مدينهء حكمتم ، و حكمت بهشت است ، پس جانى كه شهر حكمت است خود بهشت است . و حديث دوم فرمود : درجات بهشت به عدد آيات قرآن است ، و قرآن حكيم است پس بهشت است ؛ و آيات او حكمت‌اند ، پس بهشت‌اند ؛ پس درجات بهشت به عدد آيات قرآن‌اند . حال هر كس صحيفهء وجود خود را مطالعه كند و ببيند تا چه پايه بهشت است .

قرآن معراج معارف است . هر كس از دستور استوار الهى ، از اين منطق وحى ، از اين مأدبه اللّه به هر اندازه بهره برده است و درجات قرآن شده است به همان اندازه انسان است و به همان اندازه بهشتى بلكه بهشت است . در روز قيامت به او مىگويند اقرار وارق .

درجات اشاره به صعود انسان دارد . انسان كه بالا مىرود درجات را مىپيمايد . دركات در مقابل درجات است كه به سقوط و هبوط انسان اشاره دارد :

انسان كه پايين مىآيد دركات را طى مىكند ؛ لذا جهنم را دركات است .