دروس معرفت نفس (فارسى) — الصفحة ٦٤٤

درس صد و چهل و نهم

تو گناهى كرده‌اى شكل دگر * دانه كِشتى ، دانه كى ماند به بر

او زنا كرده جزا صد چوب بود * گويد او من كى زدم كس را به عود ؟

نى جزاى آن زنا بود اين بلا ؟ * چوب كى ماند زنا را در جزا ؟

مار كى ماند عصا را ، اى كليم ؟ * درد كى ماند دوا را ، اى حكيم ؟

چون به جاى آن عصا آب منى * تو بيفكندى ، شد آن شخصِ سنى

يار شد يا مار شد آن آب تو * زان عصا چونست اين اعجاب تو ؟

هيچ مانَد آب آن فرزند را ؟ * هيچ مانَد نيشكر مر قند را ؟

چون سجودى يا ركوعى مرد كِشت * شد در آن عالم سجود او بهشت

چونكه پرّيد از دهانش حمدِ حق * مرغ جنّت ساختش رَبّ الفَلَق

حمد و تسبيحت نماند مرغ را * گرچه نطفه‌ى مرغ باد است و هوا

چون ز دستت رُست ايثار و زكات * كِشت اين دست آن طرف نخل و نبات

آبِ صبرت آبِ جوى خلد شد * جوىِ شيرِ خلد مِهرتست و وُدّ

ذوقِ طاعت گشت جوى انگبين * مستى و شوق تو جوى خمربين

اين سببها آن اثرها را نماند * كس نداند چونش جاى آن نشاند

اين سببها چون به فرمان تو بود * چار جو هم مر تو را فرمان نمود

هر طرف خواهى روانش مىكنى * آن صفت چون بُد چنانش مىكنى

چون منىّ تو كه در فرمان توست * نسل تو در امر تو آيند چست

مىدود در امر تو فرزند تو * كه منم جزوت كه كرديّش گرو

آن صفت در امر تو بود اين جهان * هم در امرتست آن جوها روان

آن درختان مر تو را فرمان برند * كان درختان از صفاتت با برند

چون به امرتست اينجا اين صفات * پس در امرتست آنجا آن جزات

چون ز دستت زخم بر مظلوم رُست * آن درختى گشت از آن زقّوم رُست

چون ز خشم آتش تو در دلها زدى * مايهء نار جهنّم آمدى

آتشت اينجا چه آدم سوز بود * آنچه از وى زاد مرد افروز بود