گنجينه گوهر روان (فارسى) — الصفحة ٤٤

فصل اوّل - تذكر به اصول و عيون و امهاتى ؛ و تمسك به آيات و رواياتى در معرفت نفس ناطقه انسانى

مطلب مهم كلامى نبود در ارزش كتابش كافى بود .

گويد : آيه دالّ است بر اين كه ارواح انسانها - يعنى نفوس ناطقه آنها - جواهر قائم بذات خوداند و مغاير با اين ابدان محسوس‌اند و بعد از مرگ اين ابدان باقى و درّاك‌اند ، و جمهور صحابه و تابعين بر اين عقيدت بودند و آيات و سنن بدان ناطق‌اند .

20 . قوله سبحانه : وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتاً بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ « 1 » .

اين كريمه نيز دلالت دارد بر اين‌كه انسان غير از اين هيكل محسوس عنصرى است ، بلكه بذات خود جوهر مدرك است و به خرابى اين بدن دنياوى فانى نمىشود ، و تألّم و التذاذ و ديگر ادراكاتش توقّف بر اين بدن جسمانى مادّى ندارد .

21 . قوله عزّ من قائل : وَ لا تُجْزَوْنَ إِلَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ « 2 » ؛ هَلْ يُجْزَوْنَ إِلَّا ما كانُوا يَعْمَلُونَ « 3 » ؛ : هَلْ ثُوِّبَ الْكُفَّارُ ما كانُوا يَفْعَلُونَ « 4 » ، و مشابه اين آيات كريمه چند آيت ديگر نيز در قرآن حكيم آمده است .

خداى سبحان نفرموده است : وَ لا تُجْزَوْنَ إِلَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ، و يا بما كنتم تعملون ، و همچنين در دو آيه بعد آن ، و آيات مشابه آنها ؛ براى اين كه افاده فرمايد جزا نفس عمل است فافهم .

22 . قوله : تبارك و تعالى : قالَ يا نُوحُ إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صالِحٍ « 5 » . آيه كريمه انسان را نفس عملش معرّفي كرده است كه آن فرزند ناصالح ،

( 1 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 175 . ( 2 ) . سورهء ياسين ، آيهء 55 . ( 3 ) . سورهء اعراف ، آيهء 147 . ( 4 ) . سورهء مطففين ، آخر سوره . ( 5 ) . سورهء هود ، آيهء 46 .