خير الاثر در رد جبر و قدر (ودو رساله در كسب واقسام فاعل) (فارسى) — الصفحة ٥٣

رأى قائلان به تفويض

رأى قائلان به تفويض

رأى قائلان به تفويض

اين بود سخنى به اجمال در پيرامون مذهب جبرى كه با موضوع بحث رساله مناسب مىنمود . اينك در بيان قول اهل تفويض در مسألهء افعال عباد گوييم :

قائلان به تفويض را « طايفهء عدليه » و « اهل عدل » و « معتزلى » گويند .

چنان كه مذهب قائلان به جبر را از شهرستانى اشعرى جبرى نقل كرده‌ايم ، قول به تفويض را نيز از خود تفويضى نقل مىكنيم .

قاضى عبد الجبار ، يكى از معارف و كبار معتزليان ، در اوّل جلد هشتم كتاب مغنى كه در مخلوق - يعنى خلق افعال عباد - است ، از ابو القاسم بلخى آورده است كه :

اتفق كلّ أهل العدل على أنّ أفعال العباد من تصرّفهم و قيامهم و قعودهم حادثة من جهتهم ، و أنّ اللّه عزّ و جل أقدرهم على ذلك و لا فاعل لها و لا محدث سواهم ، و أنّ من قال : « إنّ اللّه سبحانه خالقها و محدثها . » ، فقد عظم خطؤه و أحالوا حدوث فعل من فاعلين .