نگاهى به حديث منزلت (فارسى) — الصفحة ١٠٣

ديدگاه دانشمندان فن

شرح ابن امام الكامليه و ديگر شرح‌ها آمده است .

بنا بر اين هر چه كه استثنا از آن صحيح باشد و محصور در افراد خاصّى نباشد ، عام خواهد بود و در حديث شريف منزلت نيز استثنا وجود دارد .

ممكن است گفته شود : چون اين حديث اختصاص به غزوهء تبوك دارد ، بايد از عموميت حديث صرف نظر كنيم ؛ چرا كه اگر شاهد يا دليلى بر تخصيص باشد ، ديگر لفظ بر عموم دلالت نخواهد كرد .

بنا بر اين ، حديث منزلت فقط بيان‌گر جانشينى امير مؤمنان على عليه السلام براى باقى ماندگان در مدينه خواهد بود ، تا به امور كودكان ، زنان و ناتوانان - آن چنان كه ابن تيميّه مىگويد - رسيدگى كند ، نه بيش از اين .

روشن است كه اين اشكال و اين ادّعا صحيح نيست ؛ زيرا - همانطور كه خواهيم گفت - حديث منزلت در غير جنگ تبوك نيز از پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله روايت شده است .

همچنين گفته شده كه آن گاه استثنا بر عموميّت جمله سابق خود دلالت مىكند كه استثناى متّصل باشد ، در حالى كه اين استثناى منقطع است ؛ زيرا آن چه در اين حديث استثنا شده يك جمله خبرى است و امكان ندارد استثناى جمله خبرى استثناى متّصل باشد .

در پاسخ مىگوييم كه مطالب مطرح شده بحث‌هاى علمى هستند