آداب مناظره و گفت و گو در اصول دين (فارسى) — الصفحة ٢٢

جدال در قرآن

« وَجادِلْهُمْ بِالَّتي هِيَ أَحْسَنُ » ؛ « 1 »

و با آن‌ها به بهترين طريق ، مجادله كن .

كوتاه سخن اين كه نخستين وظيفهء پيامبر صلى اللَّه عليه وآله همان ابلاغ پيام و دعوت به راه خداست . پس در صورتى كه كسى باشد كه حكمت در او تأثير كند ، بايد از آن بهره گيرد و اگر از عموم مردم باشد ، بايد او را از طريق نصيحت و موعظهء نيكو به اسلام فرا خواند و اگر در ميان مردم ، افرادى باشند كه در مقابل پيامبر خدا صلى اللَّه عليه وآله بايستند و در صدد غلبه بر آن حضرت برآيند ، ناگزير بايد راه جدال در پيش گرفته شود .

احتمال مىرود كه آيهء مذكور ، اهل كتاب را نشانه رفته باشد ، چنان كه در آيهء ديگرى آمده است :

« وَلا تُجادِلُوا أَهْلَ الْكِتابِ إِلّا بِالَّتي هِيَ أَحْسَنُ » ؛ « 2 »

و با اهل كتاب ، جز به نيكوترين روش مجادله نكنيد .

بنابر آن چه گذشت ، روشن مىشود كه جدال ، گاه حق و گاه باطل است ، چنان كه خداوند متعال مىفرمايد :

« وَيُجادِلُ الَّذينَ كَفَرُوا بِالْباطِلِ لِيُدْحِضُوا بِهِ الْحَقَّ » ؛ « 3 »

( 1 ) . سوره نحل : آيه 125 . ( 2 ) . سوره عنكبوت : آيه 46 . ( 3 ) . سوره كهف : آيه 56 .