خلاصهء عبقات الانوار (حديث تشبيه) (فارسى) — الصفحة ٣٣٨
احتجاج به سخنانى كه دهلوى در جاهايى ديگر گفته است .
بايد در شريعت ، از ايشان پيروى كرد .
ثانياً : حديث « أصحابي كالنجوم » نزد شمار بسيارى از پيشوايان و پژوهندگان سنّى ، باطل و ساختگى است . اين سخن ، بر آنان كه بخش حديث ثقلين كتاب ما را خوانده‌اند ، روشن است .
3 . دهلوى در سخن از فرمايش « حَرْبُكَ حَرْبي : ستيزه‌گر با تو ستيزه‌گر با من است » پيامبر صلى الله عليه و آله به اميرالمؤمنين عليه السلام مىنويسد : « زيرا هر كه از سر كينه و دشمنى ، با اميرالمؤمنين ستيزه كند ، كافر است ؛ چرا كه اين حديث بر مجاز حمل مىشود .
گويى رسول خدا صلى الله عليه و آله فرموده است : هر كه با تو در ستيزه باشد ، گويا با من در ستيزه است . بنابراين ، اين فرموده تشبيه است و جنگ با امير به منزلهء جنگ با نبى است و روا نيست كه تشبيه در سخن آن حضرت ، بر مبالغه و گزافه‌گويى يا تشبيه محض ، مانند تشبيه خاك و سنگريزه به مشك و ياقوت ، حمل شود . »
بنابراين ، معناى تشبيه دانش على به دانش آدم توسّط پيامبر ، احاطهء على است بر همهء دانشى كه آدم دارد . دربارهء ديگر پيامبران و اوصافشان نيز سخن همين است و اينها همه ، به افضليّت دلالت مىكنند .
4 . بر خلاف اينكه دهلوى در اينجا ، در انكار دلالت اين حديث به برابرى با انبيا ، سخت مىكوشد ، آنچه را اهل تسنّن دربارهء شباهت ابوبكر و عمر به پيامبران در پاره‌اى از اوصافشان روايت كرده‌اند ، به برابرى حمل مىكند . وى مىنويسد :
« بىگمان ، آن گاه برترى امير از خلفاى سه‌گانه ، بر اساس اين حديث ، اثبات مىشود كه آن خلفا در ويژگيهاى مذكور يا مانند آنها ، با پيامبران يادشده مساوى نباشند ؛ و اين برترى ، بدون نفى آن ويژگيها از ساير خلفا ، به دست نمىآيد . و اگر احاديثى را كه به تشبيه شيخين با پيامبران دلالت مىكند جستجو كنيم ، به حدّى خواهد رسيد كه مانندش براى معاصران آن دو وجود ندارد . »
5 . وى پس از اين سخن مىگويد : « از اين رو ، شيخين ، به نيكوترين شكل ، به انجام وظايف پيامبران ، همچون جهاد با كافران و نشر احكام شريعت و به‌سامان