منتخب المسائل (فارسى) — الصفحة ٣٦٤

دوّم : احكام نفقه خويشاوندان

پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها نيز بر انسان واجب است ، ولى نفقه ديگر خويشاوندان بر او واجب نيست ، اگرچه مستحب است .

( مسأله 1755 ) نفقه پدر و مادر و فرزندان به دو شرط واجب مىباشد :

1 ) توان مالى ، اگرچه به وسيله كار و تلاش و يا قرض گرفتن با قدرت پرداخت از مال موجود باشد .

( مسأله 1756 ) براى تأمين نفقه پدر و مادر و فرزندان مجبور به قرض كردن ، بدون توان پرداخت ، و يا پذيرش صدقه و حقوق واجبه نيست .

2 ) فقر و نياز آنها ، بلكه بنابر احتياط واجب اگرچه توان استفاده از صدقات و حقوق و مانند آنها داشته باشند .

( مسأله 1757 ) نفقه واجب فرزندان و پدر و مادر مربوط به خوراك ، پوشاك ، مسكن ، درمان و امثال آن مىباشد ، امّا پرداخت قرضهاى آنها و هزينه ازدواجشان بر او واجب نيست .

( مسأله 1758 ) اگر پدر توان مالى دارد نفقه فرزندان را بايد بپردازد ، و با وجود پدر توانمند ، نفقه فرزندان بر مادر ، پدربزرگ و مادربزرگ واجب نيست .

( مسأله 1759 ) توسعه دادن بر اعضاى خانواده مستحب است ، چنان كه در روايات صحيحه از پيشوايان معصوم بر آن تأكيد شده است .

ابوحمزه ثمالى از امام سجاد روايت مىكند كه فرمود :

« خداوند متعال در ميان شما از كسى خشنودتر است كه او بيش از ديگران بر عائله‌اش توسعه فراهم كند » .

در اين رابطه مسعده نيز از امام كاظم روايت كرده كه فرمود :

« عائله هر كسى اسيران او مىباشند ، پس اگر خداوند به كسى نعمتى عنايت فرموده باشد ، بر اسيران خود توسعه دهد ، اگر نكند انتظار مىرود كه آن نعمت از دست او گرفته شود » .