منتخب المسائل (فارسى) — الصفحة ١٨٥

هفتم : مازادِ مخارج سالانه

هزينه‌ها از سود حاصله كسر مىشود ، سپس از منافع سال محسوب مىگردد .

( مسأله 939 ) كسى كه يكصد هزار تومان پول مخمّس در مقدمات كسب صرف كرده ، اگر آخر سال فقط پنجاه هزار تومان موجودى داشته باشد ، چيزى بر او واجب نيست ، پس اگر كاهش موجودى ضرر محسوب مىشود ، در پايان سال بعد مازادِپنجاه هزار تومان خمس دارد ، ولى اگر ضرر محسوب نشود ، بلكه طبيعى باشد كه در سال اوّل كمتر استفاده داشته باشد ، در پايان سال دوّم مازادِ يكصد هزار تومان خمس دارد .

( مسأله 940 ) آغاز سال براى محاسبه مخارج سالانه ، از تاريخ نخستين سودى است كه به دست انسان مىرسد ، به هر وسيله‌اى كه باشد و سالهاى بعد نيز بر همان مبنا تنظيم و محاسبه مىشود .

( مسأله 941 ) كسى كه آغاز سالش را نمىداند براى تعيين آغاز سال با حاكم شرع مصالحه مىكند .

( مسأله 942 ) كسى كه چندين شغل دارد ، نمىتواند براى هر كدام سال جداگانه بگيرد ، بلكه بايد براى همه آنها يك مبدء تعيين كند ، چه در طول سال سودى برده باشد يا نه .

( مسأله 943 ) مكلّف بايد در آغاز سالش همه پولهاى موجود و اجناس موجودى را كه با استفاده از آنها از بين خواهد رفت ( مانند خوردنيها ) محاسبه كند و خمس آنها را پرداخت كند .

( مسأله 944 ) لوازم خانه و آشپزخانه كه از منافع سال خريدارى شده و تا پايان سال مورد استفاده قرار نگرفته خمس دارد ، اگر چه براى سالهاى بعد مورد نياز است .

( مسأله 945 ) پارچه ندوخته ، لباس دوخته پوشيده نشده ، كتاب و هر كالاى ديگرى كه تا پايان سال مورد استفاده واقع نشده ، خمس دارد .

( مسأله 946 ) جهيزيه دختر كه متعارف شده در طول سالها به تدريج تهيّه