منتخب المسائل (فارسى) — الصفحة ١٨٤

هفتم : مازادِ مخارج سالانه

شود ، خمس آن را مطابق قيمت روز پرداختِ خمس محاسبه مىكند ، و در صورت پايين آمدن قيمت ضامن نيست .

( مسأله 933 ) اگر چيزى را به ذمّه بخرد ، سپس قيمت آن را از پولى بدهد كه خمس بر آن تعلّق يافته ، بايد خمس آن پول را بدهد ، خواه قيمت جنس بالا رفته باشد ، يا پايين آمده باشد ، ولى اگر آن جنس را به قيمت بالاتر بفروشد ، سود آن از منافعسال فروش محسوب مىشود .

( مسأله 934 ) منظور از مخارج سالانه ، كه در مازاد آن خمس است ، همه مخارجى است كه انسان براى هدفهاى عقلائى هزينه مىكند ، و با آن نيازهاى خود و خانواده‌اش را تأمين مىكند ، از قبيل خوراك ، پوشاك ، مسكن ، دارو و درمان ، ياخواسته‌هاى شرعى و عرفى خود را جامه عمل مىپوشاند ، يا به دوستان و همنوعان مواسات مىكند ، يا به ديگران انفاق مىكند ، اگر چه عرفا بيش از شأن او محسوب شود .

( مسأله 935 ) ميزان در مخارج سالانه چيزى است كه هزينه شده است ، پس اگر در موارد لازم هزينه نكرده و صرفه جوئى نموده ، و هزينه آن تا پايان سال مانده ، خمس بر آن تعلّق مىگيرد .

( مسأله 936 ) نيازمنديهاى زندگى كه « مؤنه » ناميده مىشود ، خمس ندارد ، خواه مانند خوردنيها باشد كه با استفاده از آنها عين آنها تلف مىشود ، يا مانند مسكن ، لباس ، وسائل خانه و ماشين باشد كه خود و خانواده‌اش از آنها استفاده مىكنند وعين آنها باقى مىماند و يا از قبيل پرداخت مهريّه و قرضهاى انباشته شده باشد ، كه چيزى در مقابل به دست انسان نمىآيد .

( مسأله 937 ) سرمايه ، ابزار كار ، كارگاه ، ماشين حمل و نقل ، ساختمان و دكوراسيون محلّ كسب جزء مؤنه نيست و خمس دارد .

( مسأله 938 ) اگر به دست آوردن سود ، مشروط به هزينه كردن اموالى چون كرايه محل ، اجرت نگهبان ، باربر ، بيمه ، بهداشت و ديگر ادارات دولتى باشد ، اين