آداب و احكام كسب و كار (فارسى) — الصفحة ٥٣
امام صادق عليه السلام و سود برابر سرمايه
مىرود ، چقدر طعام ( گندم ) داريم ؟ عرض كردم : تا چند ماه گندم داريد ( ناراحت نباشيد ) . حضرت فرمود : همه را به فروش و هر روز براى همان روز بخر [ تا قيمت‌ها بالا نرود ] آن‌گاه حضرت فرمود : « اى معتب ! نصف قوت من و عائله‌ام را گندم و نصف ديگر را جو قرار بده ، هر چند توان آن را دارم كه هر روز نان گندم بخورم ؛ ولى دوست دارم خداوند ببيند كه من در دخل و خرجم ميانه‌روهستم ! » « 1 »
معتب از امام موسىبن جعفر عليه السلام نقل مىكند كه حضرت به ما دستور داد اجناس خانه را در بازار بفروشيم و هر روز فقط براى همان روز جنس بخريم .
از اين دو حديث و رفتار و اخلاق زيباى ائمه عليهم السلام نكته‌هاى بسيارى به دست مىآيد ؛ از جمله اين كه مردم حرص نزنند و اجناس را در خانه خود انبار نكنند تا كمبود مصنوعى درست نشود و باعث گرانى نگردد . براى مبارزه با گرانى بايد عرضه را زياد كرد ، و گرنه سودجويان كار خود را مىكنند . بنابراين مردم بايد توكل داشته باشند و به داشتن نان همان روز اكتفا كنند ، چه رسد به اجناس ديگرى كه به ضرورت نان نمىرسند !
نكته ديگر اين است كه : كاسبان و تجار بايد در برابر ديگران احساس مسئوليت بكنند و تنها به فكر خودشان نباشند .
در احاديث ، سود بردن از مؤمن ، ربا به حساب آمده است و كنايه از زشتى اين كار دارد .
از امام صادق عليه السلام نقل شده است كه فرمودند : « سود بردن مؤمن از مؤمن ربا به شمار مىآيد ؛ مگر اين‌كه بيش از صد درهم جنس از او بخرد ، آن وقت مىتواند به مقدار خوراك يك روز از او سود ببرد يا براى تجارت و كاسبى از او بخرد ، آن وقت مىتواند سود سبك و كمى ازاو بگيرد . » « 2 »
همچنين آن حضرت فرمودند :
« اگر مردى به ديگرى بگويد بيا يك معامله خوب كنيم ، سود گرفتن براو
( 1 ) . وسائل ، ج 17 ، ص 436 . ( 2 ) . كافى ، ج 5 ، ص 154 .