آداب و احكام كسب و كار (فارسى) — الصفحة ٤٩

سفارش اميرالمؤمنان عليه السلام به بازاريان

9 - به رباخوارى نزديك نشويد .

10 - در وزن و كيل ، درست و تمام وزن كنيد ( كم‌فروشى نكنيد ) .

11 - اموال مردم را به حرام نستانيد .

12 - زمين خدا را با كارهاى بد اقتصادىتان به فساد و تباهى نكشيد . »

اميد است دوستان حضرت على عليه السلام و مدعيان تشيّع ، اين دستورات نورانى وزندگىساز را جدىتر گرفته ، با عمل كردن به آن ، زندگى دنيا و آخرت خويش را آباد سازند .

بىگمان پنهان كردن عيب كالا در معاملات ، اثر بدى مىگذارد و مردم را نسبت به جنس توليد شده يا كالاى در معرض فروش بىاعتماد مىكند . كسى كه جنسى را مىخرد ، به قصد سالم بودن خريدارى مىكند و قيمت جنس سالم را مىپردازد ؛ از اين رو در ابواب فقهى يكى از جاهايى كه مشترى مىتواند معامله را بر هم زند جايى است كه كالاى خريدارى شده معيوب باشد كه به آن « خيار عيب » مىگويند . روشن است كه جنس سالم با جنس معيوب تفاوت قيمت دارد و به همين دليل شيطان وسوسه مىكند كه صاحب كالا ، عيب كالاى خود را نگويد و از مشترى پنهان كند تا پول بيشترى بگيرد . اين كار ، غير از اين‌كه خلاف اخلاق انسانى ، شرافت و كرامت نوع دوستى است ، خلاف شرع و حرام نيز هست .

چه زيبا است كه انسان با صداقت برخورد كند و جنس و كالاى خود را همان‌گونه كه هست عرضه نمايد و اگر اشكال و ايرادى داشته باشد به خريدار بگويد تا هم وجدانش آرام باشد و هم نانش حلال شود ، همچنين اعتبار بازار را از بين نمىبرد و از مردم سلب اعتماد نمىكند .

رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمودند : « كسى كه قصد دارد وارد كار خريد و فروش شود از پنج چيز دورى كند ، و گرنه حق خريد و فروش ندارد ؛ از جمله :

« وَ كِتْمَانَ الْعَيْبِ ؛

مواظب باشد عيب كالاى خود را پنهان نكند . » « 1 »


( 1 ) . وسائل ، ج 100 ، ص 95 .