ده رساله فارسى (فارسى) — الصفحة ٢٦٢
قطبنما و قبله‌نما
چنان‌كه فرموده‌اند :
چاردرچار با هم آميزد * پنج‌درپنج فتنه انگيزد
لذا ر ك ر فد را كه از اعمال جمالى است در مربع چهاردرچهار وضع مىكنند .
و وفق مربع چهاردرچهار اشرف اوفاق است ، و آن از افلاطون الهى است .
بدان‌كه هر عددى كه در مربعى از مربعات الواح وفقى نهاده مىشود اول بايد زكات آن عدد داده شود و عدد مزكى در مربع وفقى وضع شود تا عمل مثمر و منتج باشد .
زكات عدد مانند زكات مال است ، و به قول شيخ اجل سعدى :
زكات مال بدر كن كه فضله رز را * چو باغبان ببرد بيشتر دهد انگور
و طريق أخذ زكات اين است كه عدد وفق را - اگر مربع است 4 ، و اگر مخمس است پنج ، و اگر مسدس است 6 ، و هكذا - در خودش ضرب كنند ، و از حاصل يك عدد كم كنند ، و حاصل را در نصف آن عدد ضرب كنند ، حاصل زكات آن است ، مثلا :
زكات مربع ؟ ؟ ؟
زكات مخمس ؟ ؟ ؟
در دو لوح مربع - ر ك ، ر فد - ياد شده هر يك از ر ك و ر فد مزكىاند ، يعنى اول زكات هر يك داده شده است ، پس از آن در لوح مربع خاصى وضع شده است .
و عدد خانه آخر ر ك مفتاح ر فد است . فتبصر .
و نيز بدان‌كه لوح مربع چهاردرچهار بايد به طريق « احزب وجده » پر شود كه در نكته 705 هزار و يك نكته آورده‌ايم ، و تفصيل آن را در كتاب دروس اوفاقى ، نگاشته‌ايم . و معيار آن اين لوح است :