ده رساله فارسى (فارسى) — الصفحة ٢٢١

تذنيب

جهاد و غير آنها از اعمال ظاهرى ، اين طريق اخيار است .

ديگر طريق اصحاب مجاهدات و رياضات به تبديل اخلاق و تزكيهء نفس و تصفيهء قلب و تحليهء روح و سعى در آنچه به عمارت باطن تعلّق دارد ، اين طريق ابرار است .

ديگر طريق سائرين الى اللّه و طائرين باللّه ، اين طريق نظّار است .

اين نظّار عارفان باللّه‌اند . شيخ بزرگوار ابن سينا در فصل دوم نمط نهم اشارات فرمايد : آنكه از متاع و طيّبات دنيا رو گردانيد مخصوص به اسم زاهد است ، و آنكه بر نفل عبادات از قيام و صيام و مانند آنها مواظب است مخصوص به اسم عابد است .

و آنكه فكر خود را به قدس جبروت منصرف گردانيده است كه شروق نور حق را در سرّ خود مستديم است عارف است .

و در فصل 27 نمط رابع گويد : و لا اشارة اليه ( يعنى الى اللّه ) الّا بصريح العرفان العقلى ، اين عرفان عقلى ، شهود است . و در فصل نهم نمط هفتم فرمايد : كمال الجوهر العاقل أن تتمثل فيه جليّة الحق الاوّل قدر ما يمكنه ان ينال منه ببهائه الذى يخصّه .

اين كلمات عرشى ، انوارى است كه آنها را از مشكوة ولايت و مصباح نبوت استضائه كرده‌اند .

امير المؤمنين عليه السّلام فرمود : العارف اذا خرج من الدنيا لم يجده السائق و الشهيد فى القيمة ، و لا رضوان الجنة فى الجنة ، و لا مالك النار فى النار . قيل و اين يقعد العارف ؟ قال عليه السّلام : فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ « 1 » .

امام صادق عليه السّلام فرمود : نورنا من نور ربّنا كشعاع الشّمس من الشّمس . و هم

( 1 ) . قمر / 56 .