ده رساله فارسى (فارسى) — الصفحة ١٦٥

فصل دوم در قلم و لوح و كتاب ، فضا و قدر ، آسمان و زمين ، طبقات ملائكه

قوله تعالى قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ أَيًّا ما تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى « 1 » .

امام عليه السّلام فرمودند : بدرستىكه خداوند تبارك و تعالى اسمى را خلق فرمودند كه به صورت حروف متصوت نبود ، و به لفظ گفته نمىشد ، و به شخص مجسد نبود ، و به تشبيه موصوف نبود ، و به رنگ‌رنگ شده نبود ، أقطار ( طول و عرض و عمق ) از او منفى است ، و حدود از او دور ، و از حس هر متوهمى محجوب است ، پوشيده آشكار است ، پس خداوند آن را يك كلمه تام بر چهار جزء قرار داد كه همه اجزاء با هم بودند ، هيچيك از آن اجزاء چهارگانه پيش از ديگرى نيست .

پس خداوند از آن چهار اسم سه اسم را به سبب فاقه و احتياج خلق بدانها ظاهر فرمود . و از آن چهار يكى را از خلق محجوب فرمود و آن اسم مكنون و مخزون است .

و اين اسمائى كه ظاهر شدند ظاهر : اللّه و تبارك و تعالى است .

و خداوند سبحان براى هر اسمى از اين اسماء سه‌گانه چهار ركن مسخر فرمود ، پس اركان دوازده ركن است . سپس براى هر ركنى سى اسم كه ، فعل هر يك اسم منسوب بدان ركنها باشد آفريد ، يعنى هر اسم مشتق از فعل باشد كه دلالت بر صفاتى كند كه لايق آن ركن باشد نه جامد كه دلالت بر صفات آنها نكند و آن : رحمن ، رحيم ، ملك ، قدوس ، خالق ، باري ، مصور ، حى ، قيوم ، لا تاخذه سنة و لا نوم ، عليم ، خبير ، سميع ، بصير ، حكيم ، عزيز ، جبار ، متكبر ، علي ، عظيم ، مقتدر ، قادر ، سلام ، مؤمن ، مهيمن ، منشيء ، بديع ، رفيع ، جليل ، كريم ، رازق ، محيى ، مميت ، باعث ، وارث است .

اين اسماء و ديگر اسماء حسنى تا سيصد و شصت اسم تمام و كامل گردد .

پس اين اسماء نسبت آن سه اسم‌اند و آن اسماء سه‌گانه اركانند و آن يك اسم

( 1 ) . ج 1 ، معرب ، ص 87 .