يادنامه مفسر كبير استاد علامه طباطبائى (فارسى) — الصفحة ٥٣٢

نفس ناطقه انسانى و شئون و اطوار وجوديه او

و وزان قبر در اين نشاه و نشاه آخرت وزان انسان در نشاتين است يعنى چنان كه انسان در اين نشاه افراد متشابه و متماثل‌اند و در آن نشاه به حسب علوم و افعالشان به صور مختلفه‌اند ، قبرهاى اين نشاه نيز افراد متشابه‌اند ، اما قبرهاى آخرت قبرى روضه‌اى از رياض جنت است و قبرى حفره‌اى از حفره‌هاى نار است .

در ساير مسفورات ما در هريك از امور مذكوره با براهين و حجج عقلى و نقلى به تفصيل بحث شده است . لذا در اينجا به ذكر بعضى از آيات و روايات تبرك مىجوئيم .

1 - وَ لا تُجْزَوْنَ إِلَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ( يس 55 ) هَلْ يُجْزَوْنَ إِلَّا ما كانُوا يَعْمَلُونَ ( اعراف 147 ) هَلْ ثُوِّبَ الْكُفَّارُ ما كانُوا يَفْعَلُونَ ( آخر مطففين ) مشابه اين آيات كريمه چند آيت ديگر نيز هست كه مثلا نفرمود بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ، يا « مما كنتم تعملون » براى اينكه افاده فرمايد جزاء نفس عمل است .

ب - قالَ يا نُوحُ إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صالِحٍ ( هود 46 ) آيه كريمه انسان را نفس عمل معرفى كرده است كه آن فرزند ناصالح عمل غير صالح است ، و تقدير كلمه ذو كه انه ذو عمل غير صالح ، غير مرضى است . و قرائت عمل به صورت فعل ماضى و نصب غير ، مرجوح است زيرا قرائت مشهور كه از هر حيث بهترين قراءات است قرائت حفص و ابو بكر از عاصم است