يادنامه مفسر كبير استاد علامه طباطبائى (فارسى) — الصفحة ٤١٧

موضوع مسائل اهل حق ، حق سبحانه است .

اولياء امير المومنين على عليه السلام سئوال كردند كه وجود چيست ؟ گفت :

به غير وجود چيست ؟

خواجه طوسى در آغاز " آغاز و انجام " گويد سپاس آفريدگارى را كه آغاز همه از اوست و انجام همه با او است بلكه خود همه اوست .

حكماى اهل نظر ، مثلا در علم طبيعى بحث از طبيعيات مىكنند كه جسم از آن جهت كه موضوع حركت و سكون است موضوع علم طبيعى است ، و در علم الهى به معنى اخص بحث از واجب تعالى و مسائل خاصه آن مىكنند ، چه موضوع صنعت اهل نظر وجود مطلق است ، ولى اهل تحقيق فقط از علم الهى بحث مىكنند يعنى موضوع مسائل علم آنان مطلقا حق تعالى است لان الوجود الصمدى الحق هو الحق سبحانه ، لذا بعضى از ائمه تحقيق در بيان موضوع مذكور گويد موضوعه الخصيص به وجود الحق سبحانه

و ديگرى گويد موضوعه هو الحق تعالى .

و ديگرى گويد العلوم الالهية ما يكون موضوعه الحق و صفاته كعلم الاسماء و الصفات و علم احكامها و لوازمها و كيفية ظهوراتها في مظاهرها و علم الاعيان الثابتة و الاعيان الخارجية من حيث انها مظاهر الحق