ارث زوجه از زمين (فارسى) — الصفحة ٥٤
رد نظر ابن ادريس ( رحمه الله ) و منشأ اشتباه ايشان
از شوهرش فرزندى نداشته باشد از زمين‌ها چيزى به غير از قيمتشان ارث نمىبرد .
در ادامه مرحوم شيخ صدوق ( رحمه الله ) مؤيّد سخن خويش را مقطوعه‌ى ابن اذينه دانستهو مىفرمايد :
« وَتَصْدِيقُ ذَلِكَ مَا رَوَاهُ »
و تصديق آن [ روايت ابى يعفور ] ، همان چيزى است كه روايت شد [ يعنى روايت ابن اذينه ]
ظاهر مقطوعه‌ى ابن اذينه ، بيان مىكند كه : « زوجه اگر از زوج فرزند داشته باشد از عين رباع ارث مىبرد و گرنه از عين رباع ارث نمىبرد .
به اين مقطوعه توجه نماييد :
« مُحَمَّدُ بْنُ أَبِى عُمَيْرٍ عَنِ ابْنِ أُذَيْنَةَ : فِى النِّسَاءِ إِذَا كَانَ لَهُنَّ وَلَدٌ أُعْطِينَ مِنَ الرِّبَاعِ » « 1 » محمد بن ابى عمير از ابن اذينه : درباره‌ى زنان اگر داراى فرزند باشند از زمين
به آنها داده مىشود [ كنايه از اينكه ارث مىبرند ]
بنابراين ، با عنايت به ظاهر اين مقطوعه و در پاسخ به ادّعاى فقيه معاصر - دامت بركاته - گفته مىشود كه :
اولًا : از هيچ جاى ظاهر اين روايت ، نمىتوان استفاده كرد كه كلام شيخ صدوق ( رحمه الله ) با فتواى سيّد مرتضى ( رحمه الله ) سازگار است .
ثانياً : مرحوم شيخ صدوق ( رحمه الله ) نظر خويش را با عبارت : « فَلَا تَرِثُ مِنَ الْأُصُول » يعنى زوجه از « مطلق زمين » ارث نمىبرد ؛ بيان مىكنند ؛ امّا در مقابل سيّد مرتضى ( رحمه الله ) قائل است كه : زوجه فقط از « زمين رباع » ارث نمىبرد .
ثالثاً : در مقطوعه‌ى ابن اذينه ، بين ام ولد و غير آن ، فرق گذاشته شده است ، امّا سيّد مرتضى ( رحمه الله ) در كلام خود ، چنين فرقى قائل نشده است !
( 1 ) . ر . ك . به : من‌لايحضره‌الفقيه ، شيخ صدوق ( رحمه الله ) ؛ ، ج 4 ، ص 349 ، باب نوادر المواريث .