ارث زوجه از زمين (فارسى) — الصفحة ٥٠

اشتباه مرحوم ابن ادريس درباره‌ى سيّد مرتض ( قدس )

نظر از قيمت زمين ، زوجه فقط از قيمت آلات و بناء ارث مىبرد . . . و اينكه رباع ( زمين خانه مسكونى ) اگر چه از عين آن به زوجات داده نمىشود لكن بايد از قيمتشان براى او محسوب نموده و به او پرداخت كنند .

اشتباه مرحوم ابن ادريس درباره‌ى سيّد مرتض ( قدس )

اشتباه مرحوم ابن ادريس درباره‌ى سيّد مرتض ( قدس )

مرحوم ابن ادريس حلى ( رحمه الله ) پس از بيان رأى مختار خود ، مىفرمايد : « مرحوم سيّد مرتضى ( رحمه الله ) نيز قائل به قولسوم است » يعنى همان قولى كه خود ايشان به آن قائل شده استو اين از اشتباهات مرحوم ابن ادريس ( رحمه الله ) است ؛ چون ، همان‌طور كه روشن است مرحوم سيّد مرتضى ( رحمه الله ) به هيچ كداميك از اقوال ثلاثه‌ى قبلى ، قائل نيست ، بلكه نظر ايشان در مسئله ، قول چهارمى است ، كه بيان آن گذشت .

عبارت جناب ابن ادريس ( رحمه الله ) چنين است :

« و ذهب بعض أصحابنا إلى أنه يحتسب عليه بقيمته من سهمه ، ليجمع بين ظواهر القرآن و ما أجمعت الطائفة عليه و هو تخريج السيد المرتضى ( رحمه الله ) ، ذكره فى الانتصار . . . و كذا ذهب السيّد المرتضى فيما رواه أصحابنا و اجمعوا عليه من ان الزوجة التى لا يكون لها من الميت ولد ، لا ترث من الرباع و المنازل شيئا و الحق بعض أصحابنا جميع

الارضين من البساتين و الضياع و غيرها . . . و الاجماع على انها لاترث من نفس تربة الرباع و المنازل شيئاً . . . و هو ظاهر قول شيخنا المفيد فى مقنعته و السيّد المرتضى فى انتصاره » « 1 »

و بعضى از اصحاب متمايل شده‌اند به اينكه بر زوجه قيمت زمين از سهمش حساب مىشود و آنچه كه علماء بر آن اجماع پيدا كردند همانى است كه سيد مرتضى ( رحمه الله ) استفاده كرده است ؛ سيد ( رحمه الله ) اين فتوا را در كتاب انتصار بيان كرده و همچنين ايشان متمايل شده به اينكه آنچه كه اصحاب آن را روايت كردند و نسبت به آن اجماع دارند و آن اينكه : زوجه‌اى كه داراى فرزند از ميّت نيست ، از زمين خانه‌ى مسكونى و منازل ميّت ارث نمىبرد ؛ و برخى ديگر از اصحاب ، بقيه‌ى اراضى همچون زمين باغ‌ها و


( 1 ) . ر . ك . به : همان ، ص : 585 ، مسألة 319 إرث الزوجة من رباع المتوفى .