ارث زوجه از زمين (فارسى) — الصفحة ٤١

ب : نظر شهيد ثانى ( رحمه الله ) بر مبناى تفكيك قول مشهور

ثانياً : ازعين « اشجار و نخل » ارث نمىبرد ، ولى از قيمت آن‌ها ارث مىبرد .

ب . نظر شيخ طوسى ، ابوالصلاح ، ابن حمزه ، ابن براج و شهيد ثانى ( قدس سره )

اين جمع بنابر نقل شهيد ( رحمه الله ) بين « نخل و شجر » از يك طرف و « آلات و ابنيه » از طرف ديگر فرق قائلند ، لذا مطابق اين نظر ، زوجه :

- اولًا : از عين « آلات و ابنيه » ارث نمىبرد ، ولياز قيمت آن‌هاارث مىبرد ؛

- ثانياً : از عين « اشجار و نخل » ارث مىبرد .

بررسى عبارات فقهاى متقدم ( رحمه الله )

أ . مرحوم شيخ طوسى ( رحمه الله ) در كتاب « النهايةفى مجرد الفقه و الفتاوى »

ايشان مىفرمايند :

« و المرأة لا ترث من زوجها من الارضين و القرى و الرّباع من الدّور و المنازل ، بل يقوّم الطّوب و الخشب و غير ذلك من الالات و تعطى حصّتها منه و لا تعطى من نفس الارض شيئا . » « 1 » زوجه از زمين‌ها و قريه‌ها و رباع [ جمع ربع به معناى منزل ] و خانه‌ها و منازل شوهرش ارث نمىبرد ، بلكه آجر ( طوب ) و چوب [ و امروزه آهن ] و آلات ديگر را قيمت مىكنند و سهم و حصه زوجه را از اين‌ها پرداخت مىنمايند ، امّا زوجه از خود زمين نه عيناً و نه قيمةً ارث نمىبرد .

و نيز شيخ طوسى ( رحمه الله ) نظير اين عبارت را در كتاب « المبسوط فى فقه الامامية » آورده است .

حال سؤال اين است كه آيا مىتوان از عبارت شيخ طوسى ( رحمه الله ) چنين استفاده كرد كه « شجر » ، حكم « ابنيه و آلات » را دارد ؟

مرحوم شهيد ثانى ( رحمه الله ) در پاسخ به اين سؤال مىفرمايند :

( 1 ) . ر . ك . به : النهاية فى مجرد الفقه و الفتاوى ، شيخ طوسى ( رحمه الله ) ، باب ميراث الازواج ، ص 642 .