ارث زوجه از زمين (فارسى) — الصفحة ٢١٨
يك : فرق‌هاى سه‌گانه بين علّت و حكمت از منظر اصوليين
از قيمت آن .
مناقشه بر استدلال مقدس اردبيلى ( رحمه الله )
* اولًا : پس از بيان تمايزات بين علّت و حكمت ، ديگر مجالى براى پذيرش اشكال محقق اردبيلى ( رحمه الله ) وجود نخواهد داشت ؛ زيرا ، قبلا ثابت شد كه از وجود حكمت ، وجود لازم مىآيد و قابل استناد است ، ولى از عدمش ، عدم ، لازم
* نمىآيد و قابل استناد و نقض نيست .
* ثانياً : مزاحمت حتى در صورت ارث بردن زوجه از قيمت خانه نيز قابل فرض است ؛ چه اينكه در فرضيكه زوجه را مجاز به ارث بردن از قيمت خانه بدانيم ، در حقيقت او را مجاز دانستيم تا به ساير وراث بگويد :
- قبل از اينكه شما سهم مرا از قيمت اين خانه پرداخت نكرده‌ايد ، من نيز از اين خانه خارج نخواهم شد ! .
و يا :
- قبل از اينكه شما سهم مرا از قيمت اين خانه پرداخت نكرده‌ايد ، شما نيز نبايد در اين خانه تصرف نماييد ! .
دو : فرق بين علّت و حكمت از منظر مشهور
مشهور علماء در بيان فرقبين علّت و حكمت قائل‌اند اين دو تنها يك فرق دارند و آن اين است كه علّت ، عموميّت دارد و حكمت ، عموميّت ندارد .
« العلّة تعمّم » « 1 » و « الحكمة لا تعمّم » « 2 »
( 1 ) . ر . ك . به : كتاب البيع ، امام خمينى ( رحمه الله ) ، ج 1 ، ص : 177 ( 2 ) . ر . ك . به : همان ج 4 ، ص : 87 .