ارث زوجه از زمين (فارسى) — الصفحة ١٨٧
يادآورى برخى نكات مهم در عناوين روايات عام
نتيجه‌ى اشكال
با بطلان احتمال مذكور ، نتيجه اين مىشود كه عنوان دوم جزء عناوين عام قرار مىگيرد ، يعنى « زوجه از هيچ زمينى ارث نمىبرد » .
- احتمال محقق بروجردى ( رحمه الله ) : عنوان دوم يا حديث سوم و چهارم ، بواسطه ذكر قرينه‌ى « قيمة الاشياء » ، احتمال دارد كه جزء عناوين خاص باشد .
مرحوم آيت الله العظمى بروجردى ( رحمه الله ) در كتاب « تقريرات ثلاث » در بحث « ميراث الازواج » درباره حديث سوم مىفرمايد : احتمال مىرود مراد از كلمه « ارض » و « عقارات » در روايت سوم و چهارم به قرينه ذكر عبارت « قيمت اشياء مخصوص زمين » ، خصوص زمين مسكونى باشد ، نه مطلق اراضى .
به اصل عبارت ايشان توجه فرماييد :
« و هذه الرواية كما تحتمل أن يراد بها مطلق الارض به ظاهر اللفظ ، كذلك تحتمل أن يراد بها خصوص أرض المساكن بقرينة ذكر القيمة الاشياء مخصوصة بأرض المساكن و الدور » « 1 »
و اين روايت همچنانكه احتمال داده مىشود بواسطه ظاهر لفظ ، از آن مطلق ارض اراده شود ، همچنان احتمال داده مىشود خصوص زمين مسكن بواسطه‌ى قرينه ذكر قيمت اشياء مخصوص زمين - همچون آجر و بنا و چوب و نى كه مربوط به زمين مسكونى است - زمين مسكن‌ها و خانه‌ها اراده شده باشد .
- مناقشه بر نظر محقق بروجردى ( رحمه الله )
اينكه محقق بروجردى ( رحمه الله ) عنوان دوم يا روايات سوم و چهارم را جزء روايات خاصه محسوب نمودند ، غيرقابل قبولاست ؛ زيرا ، به سه دليل ، موضوع احتمال
طرح شده از سوى ايشان ، بسيار ضعيف ، بلكه منتفى است :
دليل اول : به طور معمول در عرف ، زمين غير مسكونى ، داراى ساختمان نيست ؛ پس ديگر مجالى براى احتمال ياد شده وجود ندارد .
دليل دوم : شارع براى بياناينكه زوجه از چه چيزى ارث مىبرد و از
( 1 ) . ر . ك . به : تقريرات ثلاث ، آيت الله بروجردى ( رحمه الله ) ، ص : 107