ارث زوجه از زمين (فارسى) — الصفحة ١٦٤
نتيجه‌ى كلى هفده روايت باب ششم
چند
روايت غير معتبره است و لا غير .
به او جواب خواهيم داد كه : احدى از فقهاء در اينكه در اين باب روايات معتبره و متواتره به اندازه كافى وجود دارد ترديدى نكرده است .
اشكال دوم : اگر مستشكلى بگويد :
در سند بعضى از روايات « ابراهيم بن هاشم » وجود دارد كه فردى ممدوح است پس احتجاج كردن به بعضى از اين روايات ، محل اشكال است ؛ البته اين اشكال در كلمات مرحوم شهيد ثانى ( رحمه الله ) در كتاب « رسائل » آمده است .
از اين اشكال دو جواب داده شده است :
الف : جواب شهيد ثانى ( رحمه الله )
شهيد ( رحمه الله ) مىفرمايد ، ما به اين اشكال چنين پاسخ مىدهيم كه :
* اولًا : مضمون اين اخبار بين اصحاب شهرت دارد و شهرت جابر خبر ضعيف است ؛
* ثانياً : « ابراهيم بن هاشم » از اجلا ممدوحين و از اولين كسانى است كه حديث كوفيين را در قم منتشر كرده است . « 1 » ب : جواب مختار
* اولًا : برخى از بزرگان ، قبل و بعد از شهيد ثانى ( رحمه الله ) « ابراهيم بن هاشم » را فردى موثق دانسته و رواياتش را نيز صحيح مىدانند .
* ثانياً : مهم‌تر از توثيق بزرگان ، « عمل اصحاب » است كه مشكل وثاقت « ابراهيم بن هاشم » را حل مىنمايد .
نتيجه‌ىِ تعدادِهفده روايت باب ششم
آن چنان كه در بررسى روايات بيان شد ، بعضى روايات ، از حيث مضمون ، مروى عنه و راوى اول با يكديگر متحدند و نيز مطرح شد كه تعدد و اختلاف راوى ، موجبتعدد روايت نمىشود و از آنجا كه بسيار بعيد است امام صادق ( ع ) پنج يا
( 1 ) . ر . ك . به : رسائل ، شهيدثانى ( رحمه الله ) ، ج 1 ، ص : 452 .