ارث زوجه از زمين (فارسى) — الصفحة ١١٦
بررسى روايات در نزاع اول
- ابن منظور در « لسان العرب » مىگويد :
« الرَّبْعُ المَنْزِلُ ودارُالاقامة » « 1 »
ربع همان منزل و محل اقامت است .
- جوهرى نيز در كتاب « الصحاح فى اللغة » ربع را به معناى « الدار بعينها » دانسته و مىنويسد :
« الرَبْعُ : الدارُبعينها حيثُ كانت وجمعها رِباعٌ ورُبوعٌ وأَرْباعٌ وارْبَعٌ . » « 2 »
ربع همان خانه است البته تا زمانى كه برپا باشد و جمعش رباع ، ربوع ، ارباع و اربع آمده است .
- برخى ديگر از لغويين نيز گفته‌اند :
« عقار » اعم از « رباع » است ، يعنى عقار هم به معناى زمين و خانه مىآيد ؛ لكن رباع فقط به معناى خانه مىآيد و ديگر معناى زمين را ندارد ؛ حال مراد اين روايت از « رباع » چيست ، ان‌شاءالله در مباحث آتى به آن خواهيم پرداخت .
د . نكات مهم اين روايت
- در برخى از نسخه‌ها به جاى كلمه‌ى « رباع » ، كلمه‌ى « اصل » آمده است ، كه اين خود قرينه‌اى است بر اينكه « رباع » به معناى « عقار » است .
- در روايت حاضر ، امام ( ع ) در پاسخ به چرايى حرمان زوجه از اصل خانه ، به حكمت حرمان اشاره كرده و مىفرمايند :
« فَقَال ( ع ) : لَيْسَ لَهَا مِنْهُ نَسَبٌ تَرِثُ بِهِ وَ إِنَّمَا هِىَ دَخِيلٌ عَلَيْهِمْ فَتَرِثُ مِنَ الْفَرْعِ
وَ لَا تَرِثُ مِنَ الْأَصْلِ وَ لَا يَدْخُلُ عَلَيْهِمْ دَاخِلٌ بِسَبَبِهَا » « 3 »
چون زوجه نسبى با زوج ندارد كه بواسطه آن ارث ببرد و اين زوجه كسى بوده كه بر اين خانواده وارد شده است ؛ لذا از فرع خانه ( آجر ) ارث مىبرد و از
( 1 ) . ر . ك . به : لسان العرب ، ابن منظور ، ج 8 ص 99 ( 2 ) . ر . ك . به : الصحاح فى اللغة ، ج 1 ص 237 و القاموس المحيط ، ج 2 ص 272 ( 3 ) . ر . ك . به : وسائل الشيعة ، شيخ حر عاملى ( رحمه الله ) ، ج 26 ، ص 206 .