فرهنگ موضوعي احاديث امام مهدي ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٠.١١٨٧

شلمغاني ، ابن ابى عزاقر

اينان گويند : قائمى كه اصحاب ظاهر گويند فرزند يازدهمين و هموست كه قيام مي‌كند ، و مقصود از آن ابليس است ، زيرا خدا مي‌فرمايد : فَسَجَدَ الْمَلائِكَةُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ . إلَّا إبْلِيس ، ( 1 )

پس فرشتگان همگى يكسره سجده كردند ، جز ابليس ، كه به سجده در نيامد ، سپس گفت : لأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ ، ( 2 )

من هم براى [ فريفتن ] آنان حتماً بر سر راه راست تو خواهم نشست .

اين آيه مي‌رساند كه ابليس به هنگام فرمان به سجده ، ايستاده بوده ، و بعد از آن

نشسته است !

و مقصود از اينكه قائم قيام مي‌كند ، همان ايستاده‌ايست كه مأمور به سجده شد و ابا كرد ، يعنى همان ابليس !

شاعر آنها - كه خدا لعنتشان كند - نيز سروده :

يا لاعناً للضدّ من عدى ما الضدّ الا ظاهرُ الولي

اى كسى كه ضد را نفرين مي‌كني ، ضد ظاهر ولى است . . .

صفوانى گويد : از ابو على بن همام چنين شنيدم : محمد بن على عزاقرى شلمغانى مي‌گفت : حق يكى است با پوشش‌هايى مختلف ، يك روز در جامه‌ى سفيد است ، روزى در سرخ و روزى هم در زرد !

ابن همام فرمود : اين نخستين سخن او بود كه ناروا شمردم ، زيرا همان سخن پيروان

حلول است .

جماعتي ، از ابو محمد هارون بن موسي ، از ابو على محمد بن همام برايم گفتند : محمد بن على شلمغاني ، هيچگاه نماينده‌ى جناب ابو القاسم نبود ، و ايشان او را بر اين سِمت نگماردند . هركه چنين باورى دارد اشتباه مي‌كند . او تنها فقيهى از فقيهان ما بود ، ولى خلط كرد و كفر و الحاد از او بروز نمود . لذا توقيعى به واسطه‌ى جناب ابو القاسم ، در لعن و بيزارى جستن از وي ، تابعان ، پيروان و هم فكرانش صادر شد .

حسين بن ابراهيم ، از احمد بن على بن نوح ، از ابو نصر هبة الله بن محمد بن احمد ، از


( 1 ) . سوره‌ى حجر / 31 - 30

( 2 ) . سوره‌ى اعراف / 16