فرهنگ موضوعي احاديث امام مهدي ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٠.١٠٤٨
آيات وعده‌ى الهى به نصب جانشين در زمين
و جانشينانى كه پس از شما و از نسل شما هستند بشارت داده است ، آنگاه رسول‌خدا ( صلى الله عليه وآله ) اين آيه را تلاوت فرمودند : وَعَدَ اللهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الأرض كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً .
جندب گفت : اى رسول‌خدا ! بيم ايشان از چيست ؟ فرمودند : اى جندب ! در زمان هريك از ايشان سلطانى است كه بر آنان غالب مي‌شود و آنها را مي‌آزارد ، هنگامى كه خداوند خروج قائم ما را سرعت بخشد ، او زمين را همانسان كه از ظلم و ستم پر شده از داد و عدل خواهد آكند ، و در ادامه فرمودند : خوشا به حال شكيبايانِ در غيبت او ، خوشا به حال پرهيزكارانى كه در راه آنان هستند ، خدا آنان را در كتابش چنين وصف كرده است : الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ ، ( 1 )
كسانى كه به غيب ايمان مي‌آورند ، و نيز فرموده : أُولَئِكَ حِزْبُ اللهِ أَلا إِنَّ حِزْبَ اللهِ هُمُ الْمُفْلِحُون ، ( 2 )
اينانند حزب خدا ، آري ، حزب خداست كه رستگارانند . »
خصال 2 / 474 از عمرو بكائى از كعب الاحبار مي‌آورد : « خلفا دوازده تن هستند . هنگامى كه دوران آنان به پايان نزديك شود و گروهى صالح بيايند ، خداوند عمر آنها را طولانى خواهد گرداند ، و خداوند امت را اين گونه وعده داده : وَعَدَ اللهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الأرض كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ .
با بني‌اسرائيل نيز چنين كرده است ، و دور نيست كه اين امت را در يك روز و يا نيم روز گرد آورد : وَإِنَّ يَوْماً عِنْدَ رَبِّكَ كَأَلْفِ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ ، ( 3 )
و در حقيقت يك روز نزد پروردگارت مانند هزار سال است از آنچه مي‌شمريد . »
پيشتر نيز رواياتى در تفسير اين آيه در فصل ياران امام ( عليه السلام ) و نيز رجعت گذشت .
شايان ذكر است كه جانشينى الهى در قرآن ، مختص به پيامبر ، امامان و برخى انبياء ( عليهم السلام ) است ، گرچه پيروان دستگاه خلافت آن را شامل تمامى حاكمان گرفته‌اند ! صوفيان نيز پا را فراتر نهاده تمامى مردم را مشمول آن دانسته‌اند !
و بحث پيرامون آن در كتاب الف سؤال و اشكال آمده است .
( 1 ) . سوره‌ى بقره / 3
( 2 ) . سوره‌ى مجادله / 22
( 3 ) . سوره‌ى حج / 47